Magazine 'Politika Themata' (Greek)

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ Α.Θ.Μ. ΤΟΥ ΠΑΠΑ & ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ & ΠΑΣΗΣ ΑΦΡΙΚΗΣ Κ.Κ. ΠΕΤΡΟΥ Ζ΄ ΣΤΟΝ  ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ ΑΝΔΡΕΑ ΛΟΥΔΑΡΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ‘ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ’

14/01/99

 Πρόκειται για τον δεύτερο τη τάξει Πατριάρχη των Ορθοδόξων. Παρ' όλο  το ύψος του Θρόνου του όμως, προτιμά να βρίσκεται κοντά στο λαό του, τον οποίο υπεραγαπά και χαίρεται να διακονεί. Ο λόγος για τον Πάπα και Πατριάρχη Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ Πέτρο Ζ΄, στον οποίο τα "Π.Θ", έκαναν το "δημοσιογραφικό ποδαρικό" αυτού του χρόνου. Ιδιαίτερα σεμνός, ο Μακαριότατος, ανήκει στην τάξη των ιδιαίτερα αγαπητών κληρικών και δη Προκαθημένων, λόγω του αυθορμητισμού αλλά και του πηγαίου χιούμορ που διαθέτει, κρατώντας παράλληλα εκεί που πρέπει το κύρος του Θρόνου του Αγίου Μάρκου, που κατέχει. Τα "Π.Θ" μίλησαν με τον Μακαριότατο για όλα. Για τις σχέσεις του με τους άλλους Προκαθημένους, για το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών αλλά και για την πρόσφατη κίνηση του να ζητήσει "Συγνώμη" από τον Άγιο Νεκτάριο για τα όσα είχε περάσει ως κληρικός του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας. Όσο για τον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο, ο Πατριάρχης τον θεωρεί "εξαίρετη εκκλησιαστική μορφή" και λέει πως αποτελεί "ένα από τα ηγετικά μέλη της Ορθόδοξης Εκκλησίας". Τηρώντας με ιδιαίτερη προσοχή τις ισορροπίες μεταξύ των υπολοίπων Πατριαρχείων σχολιάζει από τη δική του σκοπιά τις σχέσεις Φαναρίου Αθήνας και Φαναρίου Μόσχας, τονίζοντας το απαραβίαστο του Αυτοκεφάλου των Εκκλησιών.   Πάντως αν ποτέ έχετε την ευκαιρία να επισκεφθείτε κάποια από τις ιεραποστολές του Πατριαρχείου στην Αφρική, μην περιμένετε να τον βρείτε σε κάποιο μεγαλοπρεπές κτίριο γιατί ο Μακαριότατος προτιμά τη δική του… καλύβα αφού αν και Πατριάρχης ο ίδιος, δεν  διστάζει να δίνει πρώτος το παράδειγμα της ειλικρινούς διακονίας  και της ταπεινοφροσύνης σε περιοχές που τα μεγαλεία και οι τιμές δεν είναι τίποτα άλλο από το  να βλέπεις έναν αλλόθρησκο να βαπτίζεται χριστιανός χάρη στη δική σου κατήχηση!

 

Ε. Μακαριώτατε, είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας θύμιζε «το γίγαντα που κοιμάται»!  Αντιθέτως μετά από την ανάρρησή Σας στον Αλεξανδρινό Θρόνο, το δεύτερο τη τάξει Ορθόδοξο Πατριαρχείο βρίσκεται σε μια συνεχή άνθηση.  Ποίοι, κατά τη γνώμη Σας, είναι οι λόγοι που συντέλεσαν σ’ αυτή την ύφεση του Πατριαρχείου;

Α. Είναι προφανές, ότι με την βοήθεια πρώτα του Αγίου Θεού και κατά δεύτερο λόγο οι σωστές αποφάσεις ως προς την πλήρωση και τοποθέτηση στις κενές Μητροπολιτικές και ιερατικές θέσεις με πρόσωπα ικανά, αφοσιωμένα στην αποστολή του έργου της Εκκλησίας και η στενή συνεργασία των προσώπων αυτών με τον Πατριάρχη τους και γενικότερο με το κέντρο του Πατριαρχείου, πραγματοποιείται αυτή η άνθηση. Στα περισσότερα κράτη της Αφρικής έχουμε ιεραποστολές.   Η Ορθόδοξη Εκκλησία προσκαλεί όλους τους αφρικανικούς λαούς να αποδεχθούν το γνήσιο χριστιανικό μήνυμα, που ανταποκρίνεται στις πνευματικές τους αναζητήσεις.   Είναι επίσης γνωστό, ότι η Εκκλησία μας, ουδέποτε εισέβαλε στους λαούς της Μαύρης Ηπείρου ως αποικιοκράτης.  Αυτό το γνωρίζουν οι ιθαγενείς αδελφοί μας και γι’ αυτό τον λόγον μας σέβονται, μας εκτιμούν και μας θέλουν κοντά τους.  Είναι βίωμα τους ότι, σκοπός μας είναι να τους βοηθήσουμε πνευματικά και υλικά. 'Oλοι αυτοί οι λόγοι συμβάλλουν στην ανύψωση του Πατριαρχείου μας στις συνειδήσεις των λαών όχι μόνον της Αφρικής αλλά και εκτός των ορίων της Αφρικανικής Ηπείρου.

 

Ε. Πριν από λίγο καιρό είχατε συνάντηση με τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Χριστόδουλο κατά τη διάρκεια επίσημης ειρηνικής επίσκεψης που πραγματοποίησε στη Μεγάλη Πόλη της Αλεξανδρείας.  Όπως προέκυψε από το κοινό ανακοινωθέν οι δύο Εκκλησίες έχουν μια στενή συνεργασία χωρίς τριγμούς ή διάφορα άλλα προβλήματα.  Πόσο υπολογίζει η Αλεξάνδρεια στη συνδρομή της Αθήνας και πώς διαμορφώθηκαν οι σχέσεις των δύο Εκκλησιών μετά την τελευταία συνάντηση;

Α. Οι δύο Εκκλησίες Αλεξανδρείας και Ελλάδος από αρχαιοτάτων χρόνων είχαν καλή συνεργασία, την οποία θα διατηρούν πάντοτε.  Δεν υπάρχει κανένας λόγος διάστασης στους κόλπους της Εκκλησίας.  Η ενότητα είναι εντολή του Σωτήρα μας Ιησού Χριστού.  Εκείνος, που προκαλεί σκάνδαλα και διαστάσεις είναι υπόλογος σ’ Αυτόν τον Σωτήρα του κόσμου, ο οποίος τόνισε λέγοντας: «Ουαί τω ανθρώπω εκείνω δι’ ου το σκάνδαλον έρχεται» (Ματθ. 18: 7). Η Εκκλησία της Ελλάδος τα τελευταία χρόνια είναι βοηθός στο μεγάλο και σημαντικό έργο του Πατριαρχείου μας κυρίως στην Ιεραποστολή και στην επάνδρωση της Εκκλησίας μας με κατάλληλους κληρικούς, που εξυπηρετούν τις πνευματικές και θρησκευτικές ανάγκες των ανά την Αφρική Ελληνορθοδόξων Κοινοτήτων. Μετά την επίσημη επίσκεψη της Αυτού Μακαριότητος, του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Χριστοδούλου, οι σχέσεις των δύο Αποστολικών Θρόνων δεν μπορούσαν παρά να συσφιχτούν ακόμη περισσότερο.  Εμείς, ως Προκαθήμενος του Παλαιφάτου και Αποστολικού Θρόνου του Ευαγγελιστού Μάρκου, εκθέσαμε στον Μακαριώτατο τα σύγχρονα προβλήματα που αντιμετωπίζει το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και εκείνος συμμερίζεται απόλυτα τις απόψεις και τα προγράμματα προς επίλυση τους. 

 

Ε. Ποια είναι η γνώμη Σας για τον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο; Αποτελεί, κατά τη γνώμη Σας, ρυθμιστικό παράγοντα στη διεθνή εκκλησιαστική σκηνή;

Α. Ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Χριστόδουλος είναι μία εξαίρετη εκκλησιαστική μορφή με τεράστια μόρφωση, ευφράδεια λόγου και γνωρίζει να αντιμετωπίζει τα σύγχρονα προβλήματα του ανθρώπου και ειδικότερα των νέων με ανοικτή σκέψη.  Πιστεύω και προσεύχομαι στον Άγιο Θεό, να του χαρίζει υγεία και υπομονή, ώστε να αντιμετωπίσει με τον πλέον αρμόζοντα τρόπο ό,τι απασχολεί την Ελλαδική Εκκλησία. Ως Προκαθήμενος της Ελλαδικής Εκκλησίας, ο Μακαριώτατος κ. Χριστόδουλος, είναι ένα από τα ηγετικά μέλη του Σώματος της Ορθόδοξης Εκκλησίας.  Η συμβολή του, λοιπόν, ως προς την αντιμετώπιση των διεθνών εκκλησιαστικών προβλημάτων, οπωσδήποτε, διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στις κοινές αποφάσεις και στην κοινή γραμμή που ακολουθεί το Σώμα του Χριστού, δηλαδή η Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Ορθόδοξη Εκκλησία.

 

Ε. Είναι γνωστό στους Εκκλησιαστικούς κύκλους ότι οι σχέσεις Σας με τις άλλες Εκκλησίες ακόμα και των άλλων δογμάτων βρίσκονται σε πολύ καλά επίπεδα.  Ως Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας, τι κινήσεις έχετε κάνει για να έρθετε κοντά με τις άλλες Εκκλησίες;

Α. Ακολουθούμε την εντολή που μας έδωσε ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός, την εντολή της αγάπης.  Εάν, εμείς οφείλουμε να αγαπάμε αλλήλους, όπως Εκείνος μας αγάπησε, πολύ περισσότερο θα πρέπει αυτή η εντολή να διέπει και να κατευθύνει τις σχέσεις μας όχι μόνον προς τις άλλες Ορθόδοξες Αδελφές Εκκλησίες, αλλά και προς όλες τις ετερόδοξες Χριστιανικές Ομολογίες. Εμείς σεβόμεθα τους πιστούς των άλλων δογμάτων, ως ανθρώπους που αναζητούν τον Θεό.  Δίδουμε όμως την μαρτυρία περί της αληθινής Χριστιανικής Ορθόδοξής μας Πίστεως μέσα από τα διάφορα διαχριστιανικά Συνέδρια, με αποκλειστικό σκοπό να γνωρίσουν οι άλλοι την Ορθότητα της Πίστεως.  Γι’ αυτό τον λόγο το Ορθόδοξο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής υποστηρίζει και συμμετέχει με σοβαρότητα στα διεθνή Διορθόδοξα και Διαχριστιανικά Συνέδρια. Ακολουθούμε τη γραμμή των παλαιοτέρων Πατέρων και Διδασκάλων της Αλεξανδρινής Εκκλησίας.  Μαρτυρούμε για την αλήθεια και δεν δεχόμεθα την παραμικρή παραχάραξη των Αποστολικών Παραδόσεων.  Θέλουμε όλοι οι άνθρωποι, εάν είναι δυνατόν, να είναι μέλη του Σώματος της Μιας Εκκλησίας του Χριστού, αλλά αυτό επαφίεται στην ελεύθερη εκλογή εκάστου ανθρώπου.

 

Ε. Πρόσφατα έλαβε χώρα στη Χαράρε η συνέλευση του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών.  Ποια είναι η άποψή Σας για το Συμβούλιο;  Θεωρείται ότι εξυπηρετεί τους σκοπούς για τους οποίους ιδρύθηκε;

Α. Το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών είναι ένα όργανο το οποίο θα πρέπει η Ορθόδοξη Εκκλησία να χρησιμοποιήσει προς όφελός της και με τέτοιο τρόπο, ώστε να έχει ανεμπόδιστα την δυνατότητα να μεταδίδει σ’ όλα τα μέλη του το μήνυμα της Ορθοδοξίας. Δεν πρέπει να το αντιμετωπίζουμε με επιφύλαξη ή φόβο.  Η Ορθοδοξία, εξ άλλου, δεν φοβάται να μαρτυρήσει για την αλήθεια, γι’ αυτό ανέδειξε στην μακρόχρονη πορεία της ιερομάρτυρες, μάρτυρες και μεγαλομάρτυρες, οι οποίοι κοσμούν, ως αστέρες πολύφωτοι, το στερέωμα της Εκκλησίας του Θεού. Φυσικά, όταν συμμετέχουμε σε τέτοιου είδους Συνέδρια δεν πρέπει να περιμένουμε, ότι όλοι θα συμφωνήσουν μαζί μας ή ότι θα αποδεχθούν να γίνουν αμέσως Ορθόδοξοι.   Είναι δικό μας το χρέος να ομολογούμε την Ορθόδοξή μας Πίστη ενώπιον των θρησκευτικών αρχόντων των λαών της γης, είτε συμφωνούν μαζί μας ή όχι.  Ο διάλογος, που πραγματοποιείται κάτω από το πνεύμα της αγάπης και της ειλικρίνειας κερδίζει τον άλλον.  Χρειάζεται όμως πολύ υπομονή και πολύ εργασία. 

 

Ε. Κάποιοι κατηγορούν το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών, ως «Οικουμενιστική κίνηση».  Ποιά είναι η δική Σας άποψη επ’ αυτού;

Α. Εμείς οι Ορθόδοξοι δεν πρέπει να επαναπαυόμεθα στο γεγονός, ότι είμεθα Ορθόδοξοι.  Οφείλουμε να μεταδώσουμε το φως της Ορθοδοξίας σ’ όλους τους γύρω μας, τους εγγύς και τους μακράν ευρισκομένους.  Και πώς θα γίνει αυτό; πώς θα γνωρίσουν την Ορθοδοξία οι λαοί της Δύσεως, εάν δεν συμμετέχουμε στα διάφορα διεθνή διαχριστιανικά Συνέδρια; Πολλοί δικοί μας φοβούνται, ότι όσοι συμμετέχουν στο Π.Σ.Ε. προδίδουν την Ορθοδοξία.  Σας διαβεβαιώνω, ότι στην πραγματικότητα συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο.   Όσοι Ορθόδοξοι συμμετέχουν σ’ αυτό μαρτυρούν για την αλήθεια της Ορθοδοξίας.  Είναι Ορθόδοξοι, που έχουν το θάρρος και ανυψώνουν το ανάστημά τους και ακούγεται η φωνή της Ορθοδοξίας.  Αυτοί αντιμετωπίζουν τα πυρά των αντιφρονούντων με σύνεση και με μεθοδικότητα. Η Οικουμενιστική κίνηση, με την έννοια της κατεδάφισης της ορθής Διδασκαλίας και των Αποστολικών Παραδόσεων, είναι εντελώς απαράδεχτη και μη επιτρεπτή.  Καμία Ορθόδοξη Εκκλησία δεν θα δεχθεί συμμετοχή σε τέτοιου είδους συνεδρίων. Η συμμετοχή μας στο Π.Σ.Ε. γίνεται με την έννοια της οικουμενικότητας που έχει το Ορθόδοξο Χριστιανικό μήνυμα.  Η δική μας συμβολή, με την Χάριν του Θεού, αποβαίνει καρποφόρα και εποικοδομητική για όλους όσους δέχονται την αλήθεια.  Εξ άλλου η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν αναζητά την αλήθεια, διότι η ίδια είναι η Κιβωτός της Αλήθειας, ως Σώμα του Αναστάντος Χριστού.

 

Ε. Πώς βλέπετε τις σχέσεις Φαναρίου – Μόσχας και Φαναρίου – Αθηνών;  Θεωρείτε ότι βρίσκονται σε ικανοποιητικά επίπεδα ή χρειάζονται ακόμη προσπάθειες για προσέγγιση των πλευρών;

Α. Πιστεύω, ότι οι σχέσεις των τριών Αυτοκεφάλων Εκκλησιών Κωνσταντινουπόλεως – Ελλάδος και Μόσχας είναι άριστες.  Υπάρχει ενότητα πίστεως, και αυτό είναι το σημαντικότερο απ’ όλα τα δευτερεύοντα διοικητικά ζητήματα.   Πολλές φορές, τα διοικητικά, ιδίως, ζητήματα δίδουν την εντύπωση ότι υφίσταται κάποια διατάραξης της κανονικής τάξεως.  Τέτοιου είδους προβλήματα υπήρξαν στο παρελθόν πάμπολλα.  Είναι ανθρώπινα.  Εκείνο που έχει σημασία, όμως, είναι η διατήρηση της ενότητας και της αγάπης. Η κάθε Ορθόδοξη Εκκλησία είναι Αυτοκέφαλος και δεν επιτρέπεται η επέμβαση ή η παρενόχληση από κάποια άλλη.  Μια τέτοια ενέργεια θα αντιτίθετο προς την αρχαία πράξη της Εκκλησίας και θα αποτελούσε αντικανονική ενέργεια.  Όλοι ανεξαιρέτως οι Αυτοκέφαλες και Αυτόνομες Ορθόδοξες Εκκλησίες οφείλουν να σέβονται την αρχαία παράδοση της Μιας Αδιαιρέτου Εκκλησίας. 

 

Ε. Πριν από λίγους μήνες προβήκατε σε μια κίνηση που εξέπληξε τους πάντες.  Προκαθήμενος της Εκκλησίας των Αλεξανδρέων επισκεφθήκατε το νησί της Αίγινας και ζητήσατε συγγνώμη από τον Άγιο Νεκτάριο.  Τι Σας ώθησε σ’ αυτή την κίνηση;

Α. Το να ζητά κανείς συγγνώμη για κάποιο σφάλμα που διεπράχθη στο παρελθόν είναι Χριστιανικό καθήκον. Εμείς, ως Προκαθήμενος της Αλεξανδρινής Εκκλησίας, μετά των λοιπών μελών της Αγίας και Ιεράς Συνόδου του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής, αποφασίσαμε να αποκαταστήσουμε την κανονική τάξη και συνοδικώς ζητήσαμε συγγνώμη από τον Άγιο Νεκτάριο, Μητροπολίτη Πενταπόλεως, για την αδικία που διεπράχθη σε βάρος του από τον προκάτοχό μας, αείμνηστο Πατριάρχη Σωφρόνιο Δ΄. Ο Άγιος Νεκτάριος είναι ένας από τους πλέον αγαπητούς αγίους στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Επικράτησε ιδίως στη συνείδηση των Ελλήνων ως ο «Άγιος του αιώνα μας». Εκφράζοντες την έμπρακτη συγγνώμη και μετάνοια του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας για τα όσα αδίκως υπέστη ο Άγιος Νεκτάριος όχι μόνον ζητήσαμε συγγνώμη, αλλά και διακηρύξαμε το έτος 1999 ως «Έτος Αγίου Νεκταρίου». Μέσα στα πλαίσια των εορταστικών εκδηλώσεων προς τιμή του Αγίου Νεκταρίου προγραμματίσαμε μέσα στο έτος 1999 διάφορες εκδηλώσεις τόσο στο Κάιρο, όσο και στην Αλεξάνδρεια.  Προσκαλέσαμε εκπροσώπους από τα διάφορα Ορθόδοξα Πατριαρχεία και Αυτοκέφαλες και Αυτόνομες Εκκλησίες, ως και διακεκριμένους ομιλητές για να τιμήσουν με την παρουσία τους τον Άγιο του Αλεξανδρινού Θρόνου. Με αυτό τον τρόπο, πιστεύω, ότι ο Άγιος  Νεκτάριος, που τόσο πολύ αγάπησε το Πατριαρχείο του Ευαγγελιστή Μάρκου, θα προσεύχεται και θα ικετεύει τον Κύριο για την Εκκλησία των Αλεξανδρέων, τον Πατριάρχη, τον ιερό κλήρο και τους  Έλληνες που έμειναν στην Μεγάλη Πόλη του Αλεξάνδρου και συνεχίζουν να κρατούν αναμμένη την δάδα της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού στην φιλόξενη Χώρα του Νείλου.  Εύχομαι δε η χάρις του Αγίου Νεκταρίου να είναι πάντοτε μαζί σας και με όλο τον κόσμο.  Αμήν.