Newspaper 'Eleftheri Ora' (Greek)

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ Α.Θ.Μ. ΤΟΥ ΠΑΠΑ & ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ & ΠΑΣΗΣ ΑΦΡΙΚΗΣ Κ.Κ. ΠΕΤΡΟΥ Ζ΄ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ ΓΕΩΡΓΙΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΏΡΑ

 

Ε.  Μακαριώτατε, το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, είναι ένας ιερός θεσμός από την εποχή του Αποστόλου και Ευαγγελιστού Μάρκου, αλλά και ένας αείφωτος φάρος.  Μπορείτε να μας αναλύσετε προς τα που στρέφει τα φώτα του ο φάρος της Εκκλησίας της Αλεξανδρείας;

Α. Το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής είναι ο καρπός του αποστολικού έργου του Αγίου ενδόξου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Μάρκου, ο οποίος το έτος 40 μ.Χ. εφύτευσε την Εκκλησία του Χριστού στην ιστορική πόλη του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Η Μεγάλη πόλις της Αλεξανδρείας, κατά την αρχαιότητα, αλλά και στους μεταγενέστερους χρόνους, εφημίζετο για τα μεγάλα και λαμπρά έργα με τα οποιά ήταν διακοσμημένη. Ένα απ αυτά ήτο και ο περίφημος Φάρος της Αλεξανδρείας, ο οποίος εθεωρείτο ένα από τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου. Ο Φάρος όμως αυτός, όπως γνωρίζετε, κατέπεσε και παραμένει στο βυθό της θαλάσσης.  Με τον ερχομό του Ευαγγελιστού Μάρκου στην πόλη του Αλεξάνδρου ένας καινούργιος Φάρος ανυψώθη, ο Φάρος της Αλεξανδρινής Εκκλησίας. Αυτός ο Φάρος, παρά τους διωγμούς και τις δύσκολες περιστάσεις, που κατά καιρούς αντιμετώπισε, δεν έπεσε, αλλά στέκεται και συνεχίζει να φωτίζει με το Φως του Ευαγγελίου όχι μόνον την Αιγυπτιακή επικράτεια, αλλά και όλη την Αφρικανική ήπειρο.  Επομένως, ο Φάρος της Εκκλησίας της Αλεξανδρείας στρέφεται προς τον ευαγγελισμό των αφρικανικών λαών.  Τους απευθύνει το μήνυμα της σωτηρίας και της αγάπης του Αγίου Θεού. Τους καλεί να ακολουθήσουν, ελεύθερα και χωρίς καμία καταπίεση, τον δρόμο του Χριστού, ένα δρόμο αγάπης, ειρήνης και ενότητας.

 

Ε. Ο Θεός θέλησε η παράδοση της Εκκλησίας μας να είναι συνυφασμένη με τον άνθρωπο, τον μοναχό.  Ποιά η θέση του μοναχού και των Μοναστηρίων γενικότερα στην Αφρικανική Ήπειρο;

Α. Είναι γνωστό ότι ο Μοναχισμός γεννήθηκε στην Αίγυπτο.  Μέσα από την αιγυπτιακή έρημο αναδείχθηκαν μεγάλοι Πατέρες, όπως οι όσιοι Παύλος ο Απλούς, Μέγας Αντώνιος, Παχώμιος, Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης, η Μαρία η Αιγυπτία και ακολουθούν χιλιάδες ονόματα ιερών προσώπων, οι οποίοι διά του βίου και της ασκητικής τους πολιτείας ευαρέστησαν τον Θεό και στόλισαν με την  αγιότητά τους το στερέωμα της Εκκλησίας. Σήμερα, βέβαια, ο Ορθόδοξος Μοναχισμός στην Αίγυπτο έχει ελαχιστοποιηθεί, λόγω της συρρίκνωσης των Ελλήνων.  Είναι βαθειά επιθυμία μας, ως Προκαθήμενος του Παλαιφάτου Αλεξανδρινού Θρόνου, να επανδρώσουμε τουλάχιστον τις δύο Μονές, του Αγίου Γεωργίου Παλαιού Καίρου και Αγίου Σάββα Αλεξανδρείας, με ανθρώπους που να εμπνέονται από το πνεύμα της αυταπάρνησης, της αυτοθυσίας, της άσκησης και της προσευχής.  Πάντοτε ευελπιστούμε, ότι με την βοήθεια  του Θεού, τα οράματά μας θα πραγματοποιηθούν και ότι η Αίγυπτος θα ξαναγίνει χώρος του Ορθοδόξου Μοναχισμού, όπως είναι το Άγιο Όρος, η Μονή Σινά και τόσοι άλλοι ιεροί τόποι, όπου ασκούνται οι άνθρωποι του Θεού και του Πνεύματος.   Ως προς την υπόλοιπο Αφρικανική Ήπειρο, νομίζω, ότι ο Μοναχισμός θα μπορέσει να προσφέρει περισσότερα στο ιεραποστολικό τομέα της Εκκλησίας.  Ο μοναχός διδάσκει με το παράδειγμα και την αφοσίωσή του προς την Εκκλησία και τον συνάνθρωπό του.  Δεν απομονώνεται στον εαυτό του, γιατί  αυτό αποτελεί πλάνη και είναι αντίθετη προς το θέλημα του Θεού. Ο Ορθόδοξος Μοναχισμός είναι η απομόνωση του ανθρώπου από την αμαρτία και όχι η αποξένωσή του από τον συνάνθρωπο.  Ο μοναχός αρνείται τον κόσμο και τα του κόσμου.  Δεν αρνείται τον άνθρωπο, που είναι η εικόνα του Θεού.  Αγωνίζεται και προσεύχεται για την σωτηρία του κάθε πλησίον. Ευχής έργο θα ήτο, εάν εκείνοι που έχουν την φλόγα του μοναχισμού αναμμένη μέσα στις καρδιές τους να ακολουθήσουν τον  δρόμο αυτό, που χάραξαν οι όσιοι της Εκκλησίας μας και να δραστηριοποιηθούν στο έργο του ευαγγελισμού των Εθνών.

 

Ε. Η διαρροή του Ελληνισμού, Μακαριώτατε, είναι μια από τις κυριότερες αιτίες προβλημάτων που αντιμετωπίζει σήμερα το Πατριαρχείο σας, επιπλέον το Ποίμνιό σας είναι διάσπαρτο στην απέραντη Αφρική, σε μιά Ήπειρο στην οποία τα νέα κράτη διαδέχθηκαν τα παλιά αποικιακά καθεστώτα.  Πώς σκέπτεσθε να αντιμετωπίσετε αυτά τα προβλήματα;

Α. Είναι αλήθεια ότι ο Ελληνισμός της Αιγύπτου έχει συρρικνωθεί  σε μεγάλο βαθμό.  Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να προκληθούν πολλά προβλήματα στο Πατριαρχείο, τόσο σε έμψυχο όσο και άψυχο υλικό.  Άλλοτε από τους πιστούς της Αλεξανδρείας προήρχοντο οι ιερείς που επάνδρωναν τις εφημεριακές και Μητροπολιτικές θέσεις του Πατριαρχείου εντός της Αιγύπτου, αλλά και της υπολοίπου Αφρικής.  Δημιουργήθηκαν  όμως και οικονομικά προβλήματα που δυσχεραίνουν το όλο έργο του Πατριαρχείου.  Όταν η Αίγυπτος είχε 400.000 Έλληνες, το Πατριαρχείο δεν είχε ανάγκη από οικονομική βοήθεια και συμπαράσταση από την Ελλάδα ή την Κύπρο.  Ως Εκκλησία ήτο αυτοσυντήρητη και οικονομικά ανεξάρτητη.  Δυστυχώς, σήμερα, το Ελληνικό στοιχείο στην Αίγυπτο είναι μικρό και δεν υπάρχουν οι οικονομικές δυνατότητες, όπως άλλοτε. Είναι ευτύχημα το γεγονός ότι  η Εκκλησία της Ελλάδος και η Ελληνική Κυβέρνηση συμπαρίστανται στις ανάγκες του Πατριαρχείου.  Βέβαια, με τη βοήθεια του Θεού, ευελπιστούμε ότι κάποτε θα μπορέσουμε να ορθοστατήσουμε οικονομικά.  Αυτό βέβαια είναι στο μακροπρόθεσμο πρόγραμμα του Πατριαρχείου. Το ποίμνιο μας εξ άλλου δεν αποτελείται μόνον από Έλληνες. Μέλη της Ορθόδοξης Αλεξανδρινής Εκκλησίας είναι και Άραβες και  μαύροι ιθαγενείς των διαφόρων Αφρικανικών κρατών.  Η Ορθοδοξία είναι για όλο τον κόσμο και για όλους τους λαούς, άσχετα από τι γλώσσα μιλούν ή τι χρώμα δέρμα έχουν.  Η Ορθοδοξία είναι η Κιβωτός της Θείας Αποκάλυψης του Θεού προς τον άνθρωπο.  Κατέχομε την Αλήθεια και την μεταδίδομε ανόθευτη σ όσους θέλουν να την αποδεχθούν.  Αυτό το γνωρίζουν οι ιθαγενείς της Μαύρης Ηπείρου και γι αυτό μας σέβονται και εμπιστεύονται.  Ουδέποτε στην ιστορία της Αλεξανδρινής Εκκλησίας οι ιεραπόστολοί μας μετέβησαν ως αποικιοκράτες, αλλά ως εργάτες της ειρήνης και της Αγάπης του Χριστού. Η μεταβατική αυτή φάση των κρατών της Αφρικής δεν προξένησε κάποια ανησυχία στο Πατριαρχείο.  Γιατί, η Ορθόδοξη Εκκλησία  θέλει και σέβεται την ελευθερία των λαών.  Επιδιώκομε πάντοτε να υπάρχει μιά καλή συνεργασία με τους κυβερνητικούς εκάστης χώρας και μέσα στα πλαίσια της χριστιανικής αγάπης να επιτελέσουμε το καθήκον μας προς τον Θεό και τον συνάνθρωπό μας.

 

Ε. Ποιες είναι οι σκέψεις σας, Μακαριώτατε, για το μέλλον του Πατριαρχείου;  Πιστεύετε ότι θα παραμείνει Ελληνικό ή θα υπερισχύσουν οι Αφρικανοί Ορθόδοξοι;

Α. Το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας συνεχίζει την ιστορική πορεία του εδώ και 2.000 χρόνια, και με την βοήθεια του Θεού, θα συνεχίζει αυτή την πορεία, διότι, ο Κύριος μας υποσχέθηκε ότι Ιδού εγώ μεθ υμών ειμί πάσας τας ημέρας έως της συντελείας του αιώνος (Ματθ. 28:20).  Όσες δοκιμασίες κι αν πέρασε, όσες δυσκολίες κι αν θα δοκιμάσει θα συνεχίζει να δίδει την μαρτυρία της Χριστιανικής Πίστεως, διότι και πύλαι Άδου ου κατισχύσουσιν αυτής (Ματθ. 16:18). Όπως τονίσαμε προηγουμένως, στο ποίμνιο του Πατριαρχείου συγκαταλέγονται και Άραβες και ιθαγενείς των Αφρικανικών χωρών.  Ήδη έχομε ένα Άραβα Μητροπολίτη για τους αραβοφώνους και ένα Αφρικανό στην Ουγκάντα.  Το κήρυγμα, η θεία Λειτουργία και λοιπές ιερές ακολουθίες μεταφράζονται στην κατά τόπους γλώσσα των ιθαγενών. Όμως το Αλεξανδρινό Πατριαρχείο είναι γνωστό και έχει χαρακτηρισθεί ως Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο. Το Πατριαρχείο έζησε άλλοτε με πολύ ελληνισμό και άλλοτε με πολύ ελάχιστο.  Δεν έπαυσε όμως να είναι Ελληνικό και με αυτή την ιδιότητα μας δέχονται οι μαύροι αδελφοί μας.  Εκείνο όμως που έχει σημασία είναι να αφυπνισθούμε εμείς οι ίδιοι, εκκλησιαστικοί και πολιτικοί παράγοντες, ώστε να κρατήσουμε τα ινία.  Δεν πρέπει να ζούμε με την παρελθοντολογία μιας λαμπράς ιστορίας, αλλά να αντιμετωπίζομε τα σύγχρονα προβλήματα του Πατριαρχείου και να βρίσκουμε τις ανάλογες λύσεις αυτών των προβλημάτων. Οι Αφρικανοί Ορθόδοξοι δεν είναι απειλή, αλλά αδελφοί.  Γνωρίζει ο Άγιος Θεός τα κρύφια της καρδιάς κάθε ανθρώπου, και η ιστορία του Πατριαρχείου βρίσκεται στη Θεία Πρόνοια.

 

Ε. Από τους σημερινούς νέους και όχι μόνον τους Αφρικανούς τι θα ζητούσατε να κάνουν για την Εκκλησία της Αλεξανδρείας, αλλά και για το σύνολο της Ορθοδοξίας;

Α. Να αγαπήσουν τον Θεό με όλη την δύναμη της ψυχής και της καρδιάς τους.  Να αγαπήσουν τον συνάνθρωπό τους.  Να αγαπήσουν την Ορθοδοξία, που είναι η αλήθεια της Θείας Αποκαλύψεως.  Να αγαπήσουν το  Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, που είναι η έδρα του Αποστόλου και Ευαγγελιστή Μάρκου.  Να αγαπήσουν το έργο της Εκκλησίας, που είναι έργο Θεού.  Όταν τα πάντα κινούνται με την δύναμη της ειλικρινούς αγάπης, τότε ο Θεός ευλογεί και το έργο της Ορθόδοξης Εκκλησίας αυξάνει και καρποφορεί κάτω από την Χάριν του Παναγίου Πνεύματος.  Αυτό το έργο δεν γνωρίζει όρια ή περιορισμούς.  Διότι, ποιος μπορεί να περιορίσει την δύναμη της αγάπης; Διασκορπίζεται σ όλα τα πέρατα της γης, από Βορά μέχρι τον Νότο και από την Ανατολή έως την Δύση, με μοναδικό σκοπό την δόξαν του Θεού και την σωτηρία των ανθρώπων.

 

Ε. Ως νέος Πατριάρχης, Μακαριώτατε, λάβατε μέρος σε σημαντικά για την πορεία του διαλόγου των Εκκλησιών, συνέδρια και διασκέψεις και συμβάλετε ουσιαστικά στη δημιουργία της επιτροπής που επιτελεί σήμερα σπουδαίο έργο και είναι η ελπίδα όλων των Χριστιανών πώς οι δύο μεγάλες Εκκλησίες θα φθάσουν, με την βοήθεια του Κυρίου, κάποτε, στην πλήρη Κοινωνία της Αγάπης.  Τι πιστεύετε ότι θα ωφελούσε την Εκκλησία της Αλεξανδρείας η ένωση των Εκκλησιών;

Α. Ως Προκαθήμενος της Αλεξανδρινής Εκκλησίας υποστηρίζω τον διάλογο με τους ετεροδόξους.  Δέχομαι τον διάλογο ο οποίος είναι βασισμένος επί ίσοις όροις και που εκφράζεται με σεβασμό προς όλα τα μέλη που συμμετέχουν σ αυτό.  Οι διαφορές των χριστιανικών ομολογιών μπορούν να λυθούν μόνον με τον ορθό διάλογο, την ειλικρινή αγάπη και την καλή διάθεση να αποδεχθούν την ολοκληρωμένη  εξ Αποκαλύψεως Αλήθεια και να επανέλθουν όλοι στην διδασκαλία και εκκλησιαστική ζωή και πράξη της μιας ενωμένης και αδιαιρέτου Εκκλησίας των εννέα πρώτων αιώνων. Ο Θεός αποκάλυψε μιά θεογνωσία και ίδρυσε μιά Εκκλησία.  Δεν υπάρχουν πολλές μορφές ή παρακλάδια της θεογνωσίας, ούτε πολλές εκκλησίες.  Οι άνθρωποι δεν έχουν το δικαίωμα να διαστρεβλώνουν την Αλήθεια του Θεού, ούτε να σχηματίζουν παρασυναγωγές που οι ίδιοι τις αυτο-ονομάζουν  Εκκλησίες.  Εάν θέλουν ενότητα, θα πρέπει να είναι ειλικρινείς απέναντι του εαυτού τους και να αποδεχθούν την διδασκαλία  και την πράξη της Μιας Εκκλησίας.  Το ψεύδος δεν μπορεί να συγχωνευθεί με την Αλήθεια.  Το σκότος δεν μπορεί να συνυπάρχει μέσα στο φως. Ως προς το ερώτημα σε τι θα ωφελούσε την Αλεξανδρινή Εκκλησία η ένωση των εκκλησιών νομίζω, ότι  το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας έχει την θέση του μέσα στο Σώμα της Εκκλησίας.  Αυτή την θέση την καθόρισε η Β΄ Οικουμενική Σύνοδος.  Είναι ο δεύτερος σημαντικότερος Αποστολικός Θρόνος της Μιάς Αποστολικής και Καθολικής Εκκλησίας του Χριστού.  Η ενότητα θα φέρει χαρά στο σύνολο των μελών της Εκκλησίας για την ενσωμάτωση στους κόλπους Της των απομακρυνσμένων και πλανεμένων μελών.  Οι παραβολές του Καλού Ποιμένος, της απολωμένης δραχμής, του ασώτου υιού εκφράζουν αυτή την χαρά για την ανεύρεση και επιστροφή εκείνων που απομακρύνθηκαν ή χάθηκαν, αλλά στο τέλος ανευρέθησαν.  Και για να χρησιμοποιήσω την έκφραση του Κυρίου μας:  Λέγω υμίν ότι ούτω χαρά έσται εν τω ουρανώ επί ενί αμαρτωλώ μετανούντι ή επί ενενήκοντα εννέα δικαίοις (Λουκ. 15:7).

 

Ε. Πριν από λίγο καιρό επισκεφθήκατε στα πλαίσια ποιμαντορικής περιοδείας σας Μητροπόλεις του Θρόνου στην Αφρικανική Ήπειρο.  Τι εντυπώσεις αποκομίσατε;

Α. Ο χώρος της Αφρικής δεν είναι για μένα άγνωστος.  Τον γνωρίζω καλά, εδώ και αρκετά χρόνια.  Σκοπός των ποιμαντορικών μου περιοδειών είναι να γνωρίσω καλύτερα  την πρόοδο και τα προβλήματα που έχει κάθε Μητρόπολη στον χώρο όπου εδρεύουν.  Διότι, μόνον όταν κανείς έχει άμεση γνώση των προβλημάτων θα μπορέσει, με την βοήθεια του Θεού, να δώσει και τις ανάλογες οδηγίες, συμβουλές και γραμμή προς επίλυση τους.  Με την εκλογή ή τις μεταθέσεις Μητροπολιτών και Επισκόπων, ιδιαίτερα στις ιεραποστολικές Μητροπόλεις και Επισκοπές, το έργο της Εκκλησίας προχωρεί αργά, αλλά σταθερά. 

 

Ε. Πώς σχολιάζετε την απόφαση της Κυβερνήσεως της Ελλάδος για κατάργηση του Υφυπουργού Αποδήμου Ελληνισμού.  Τι εντυπώσεις είχε στην εναπομείνασα παροικία της Αιγύπτου και τι κινήσεις κάνετε εσείς στα πλαίσια επαφών που είχατε με κυβερνητικούς παράγοντες για το θέμα αυτό;

Α. Το ζήτημα αυτό ανήκει καθαρά στα πολιτικά θέματα της Ελληνικής Κυβέρνησης.  Εμείς είμεθα Εκκλησία και δεν αναμειγνυόμεθα σε ζητήματα που αφορούν την διοικητική οργάνωση μιάς Κυβέρνησης.  Απόδοτε ουν τα Καίσαρος Καίσαρι και τα του Θεού τω Θεώ (Ματθ. 22:21).  Με την Ελληνική Κυβέρνηση το Ελληνικό Πατριαρχείο είχε και πάντοτε έχει καλές σχέσεις και καλή συνεργασία σ όλα τα ζητήματα που αφορούν το Παλαίφατο Πατριαρχείο.

 

Ε. Πώς βλέπετε το θέμα ανέγερσης Ελληνικού Πανεπιστημίου στην Αλεξάνδρεια με την ονομασία Μέγας Αλέξανδρος;  Είναι εφικτό και τι κινήσεις κάνει το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας προς την Ελληνική Κυβέρνηση για το θέμα αυτό;

Α. Την είδηση της ίδρυσης Ελληνικού Πανεπιστημίου στην Αλεξάνδρεια με την επωνυμία Μέγας Αλέξανδρος την δεχθήκαμε  με μεγάλη χαρά.  Ήδη έχουν ολοκληρωθεί και υπογραφεί οι σχετικές διμερείς συμφωνίες μεταξύ της Αιγυπτιακής και Ελληνικής Κυβερνήσεως.  Το κτιριακό συγκρότημα, όπου θα στεγαστεί το Πανεπιστήμιο, υπάρχει.  Υπολείπεται η υλοποίηση των αποφάσεων και η οικονομική επιχορήγηση για να αρχίσει η λειτουργία του Πανεπιστημίου. Για το Πατριαρχείο, αλλά και για την Ελληνική Κοινότητα Αλεξανδρείας, το Πανεπιστήμιο Μέγας Αλέξανδρος θα δώσει νέα ζωή στην παροικία μας.  Η προσέλεση νέων επιστημόνων θα πλουτίσει την πόλη του Αλεξάνδρου με ανθρώπους του πνεύματος και η Αλεξάνδρεια θα αναδειχθεί και πάλιν πόλη των ελληνικών γραμμάτων και του ελληνικού πνεύματος. Εμείς, ως Προκαθήμενος της Αλεξανδρινής Εκκλησίας, οσάκις επισκεφθήκαμε την Ελληνική Κυβέρνηση, υποστηρίξαμε την ιδέα της ίδρυσης Ελληνικού Πανεπιστημίου στην Αίγυπτο.  Παρακαλέσαμε δε ιδιαιτέρως να επισπευθεί, όσο τούτο είναι δυνατό, η υλοποίησή του, διότι είναι προς το γενικότερο συμφέρον του Ελληνισμού.

 

Ε. Προσφάτως ελάβατε μέρος στην καθιερωμένη σύναξη του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών.  Ποια είναι τα συμπεράσματα και ποιοι οι στόχοι αυτής της πρωτοβουλίας;

Α. Πιστεύω στο γνήσιο διάλογο μεταξύ των Χριστιανών, αλλά ένα διάλογο βασισμένο επί ίσοις όροις και που αποσκοπεί στην αποδοχή της Αλήθειας.  Εάν είναι να συζητούμε, χωρίς να δεχώμεθα την Αλήθεια, τότε εις μάτην κοπιώμεν.  Η Ορθοδοξία δεν έχει να φοβηθεί τίποτε από το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών.  Μαρτυρεί στους ετεροδόξους την αλήθεια της Ορθόδοξης Πίστης και την Παράδοση της Εκκλησίας μας.  Ο άνθρωπος είναι ελεύθερος να αποδεχθεί αυτή την αλήθεια ή να την αρνηθεί.  Εμείς όμως οι Ορθόδοξοι οφείλομε να επαγρυπνούμε συνεχώς προς διαφύλαξη των Αποστολικώς παραδοθέντων.  Ειδικότερα, το Ορθόδοξο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας θα συνεχίσει τον γνήσιο διάλογο με την Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία και μ όλες τις επίσημες Χριστιανικές Προτεσταντικές Ομολογίες.  Κατ αυτό τον τρόπο επιτελούμε το έργο του Θεού, ο οποίος θέλει πάντας ανθρώπους σωθήναι και εις επίγνωσιν αληθείας ελθείν (Α΄Τιμ. 2:4).

 

Ε. Η Εκκλησία πάρα πολλές φορές για να επιτύχει τον προορισμό της ζητά την φιλία των Μεγάλων και των δυνατών.  Πιστεύετε ότι υπάρχει λόγος;

Α. Η Εκκλησία του Θεού είναι θείο καθίδρυμα.  Είναι Σώμα Χριστού, το οποίο έχει ως μέλη του τους επί της γης και τους εν τω ουρανώ  πιστούς (Στρατευομένη και Θριαμβεύουσα Εκκλησία).  Είναι η Βασιλεία του Θεού, η οποία ήλθε στη γη, ενεργεί και δρα μέσα στον κόσμο.  Η Εκκλησία ασχολείται με τον άνθρωπο και προς αυτόν απευθύνει το μήνυμα της σωτηρίας.  Τα λόγια του Κυρίου μας είναι ξεκάθαρα.  Είναι πρόσκληση προς μετάνοια:  Μετανοείτε, ήγγικε γαρ η Βασιλεία των ουρανών (Ματθ. 4:17). Η φιλία του κόσμου είναι αντίθετη προς το θέλημα του Θεού.  Ουκ οίδατε ότι η φιλία του κόσμου έχθρα του Θεού εστιν;  Ος αν ουν βουληθή φίλος είναι του κόσμου, εχθρός του Θεού καθίσταται (Ιακ. 4:4). Εάν οι μεγάλοι και οι δυνατοί, όπως τους αποκαλείτε, είναι άνθρωποι της Εκκλησίας και μπορούν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους προς όφελος της Εκκλησίας, τότε, κάθε ειλικρινής προσφορά είναι ευπρόσδεκτη.  Η Εκκλησία όμως δεν θα αποδεχθεί, σε καμμία περίπτωση, οποιαδήποτε φιλία ή βοήθεια από ανθρώπους οι οποίοι αποβλέπουν σε σκοπούς ή συμφέροντα που είναι ξένα προς την Πίστη της Εκκλησίας.  Ας μη λησμονούμε, ότι ο Κύριος δεν προσκολλήθηκε στους μεγάλους και ισχυρούς της εποχής Του, αλλά διάλεξε τους πτωχούς και απλούς αλιείς της Γαλιλαίας, τους οποίους και φίλους ονόμασε (Ιωάν. 15:15).  Ο ίδιος επήνεσε, εξ άλλου, την προσφορά της πτωχής χήρας, παρά τις πλούσιες προσφορές των μεγάλων της εποχής Του (Μάρκ. 12:41-44).

 

Ε. Η Εκκλησία πιστεύετε ότι πρέπει να μένει ουδέτερη στην πάλη των κοινωνικών συστημάτων;

Α. Η Εκκλησία του Χριστού, ως Βασιλεία του Θεού, υπάρχει και συναναστρέφεται μέσα στον κόσμο, αλλά δεν είναι εκ του κόσμου αυτού.  Ο Χριστός προσευχόμενος προς τον ουράνιό Του Πατέρα, προ της συλλήψεώς Του, δεν παρακάλεσε να πάρει τους μαθητές Του από τον κόσμο, αλλά να τους φυλάξει από τον πονηρό.  Ουκ ερωτώ ίνα άρης αυτούς εκ του κόσμου, αλλ ίνα τηρήσης αυτούς εκ του πονηρού (Ιωάν. 17:15).  Παρακάλεσε, να προστατεύσει τους Αποστόλους και όσους θα επίστευαν δι αυτών, διότι εκ του κόσμου ουκ εισί, καθώς ο Ίδιος δεν είναι εκ του κόσμου τούτου (Ιωάν. 17:16).  Αυτό το τόνισε ιδιαιτέρως όταν απαντούσε προς τον Πιλάτο λέγοντας ότι: Η Βασιλεία η εμή ουκ έστιν εκ του κόσμου τούτου (Ιωάν. 18:36).         Τα κοινωνικά συστήματα ανήκουν στον κόσμο αυτόν και αποσκοπούν να επιβάλλουν τις αρχές και τις ιδέες τους, διότι το καθένα πιστεύει ότι είναι το ορθό σύστημα που θα ανορθώσει ηθικώς και υλικώς την κοινωνία.  Ο ρόλος της Εκκλησίας εδώ θα μπορούσε να είναι περισσότερο συμβουλευτικός.  Η Εκκλησία δεν είναι πολιτικό σύστημα, αλλά μπορεί να επιδράσει ευνοϊκώς τα κοινωνικά συστήματα.  Μπορεί η Εκκλησία, με την Χριστιανική της διδασκαλία, να διαμορφώσει σωστούς ανθρώπους που θα γίνουν ηγετικά στελέχη ενός κοινωνικού συστήματος ή να αναδείξει άτομα που θα διορθώσουν τα κακώς κείμενα μέσα σ ένα κοινωνικό σύστημα.  Η Εκκλησία έχει σπουδαιότατο ρόλο να παίξει μέσα σε μιά κοινωνία.  Δεν αποξενώνεται και δεν μένει αδιάφορη  στα κοινωνικά προβλήματα του ανθρώπου.  Εξ άλλου η Εκκλησία είναι κοινωνία ανθρώπων.  Και όταν ασχολείται κανείς με τον άνθρωπο, ασχολείται υποχρεωτικά με τα κοινωνικά προβλήματα που τον προβληματίζουν στην καθημερινή του ζωή.  Δεν πρέπει όμως κατ ουδένα τρόπο να στρέφεται ενάντια του ενός ή του άλλου κοινωνικού συστήματος.  Οι άνθρωποι πρέπει να είναι ελεύθεροι να κάμνουν τις επιλογές τους.  Η Εκκλησία θα είναι συμπαραστάτης του ανθρώπου και θα υπεραμύνεται τις αρχές της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και όλων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

 

Ε. Ο κόσμος θέλει Εκκλησία του λαού εκ του λαού και διά τον λαό.  Αυτό στις μέρες μας έχει επιτευχθεί;

Α. Η λέξη και η έννοια της λέξεως Εκκλησία εκφράζει όλα τα ανωτέρω.  Διότι, δεν μπορεί να νοηθεί Εκκλησία χωρίς λαό. Η Εκκλησία είναι ο λαός του Θεού.  Οι πνευματικοί ταγοί της Εκκλησίας είναι εκ του λαού.  Η Εκκλησία διακονεί τον άνθρωπο, επομένως, η Εκκλησία είναι διά τον λαό. Δεν γίνεται διαφορετικά! Αυτές οι έννοιες αλληλοσυνδέονται και μένουν αδιαχώριστες.  Όποιος προσπαθεί να τις διαχωρίσει, διαπράττει σφάλμα ή ο ίδιος δεν έχει ολοκληρωμένη γνώση της εκκλησιολογικής υπόστασης της Εκκλησίας.

 

Ε. Ποιά πρέπει να είναι η θέση της Εκκλησίας απέναντι στα σύγχρονα κοινωνικά προβλήματα, τα ναρκωτικά και το ΑIDS;

Α. Η Εκκλησία είναι το στήριγμα των πιστών σ όλους τους τομείς και εκδηλώσεις της κοινωνικής ζωής.  Είναι η στοργική Μητέρα, που καθοδηγεί στο δρόμο της ζωής τα παιδιά της και τα αγκαλιάζει σε κάθε στιγμή, όταν αυτά αντικρίζουν είτε την χαρά, είτε τον πόνο και την δυστυχία.  Χαίρει, όταν τα παιδιά της προοδεύουν στη ζωή και ανέρχονται την κλίμακα των αρετών.  Λυπείται όμως, όταν αυτά πλανώνται ή δυστυχούν. Η αρχή των λόγων του Αποστόλου Παύλου: Χαίρειν μετά χαιρόντων και κλαίειν μετά κλαιόντων (Ρωμ. 12:15) βρίσκουν εδώ την εφαρμογή τους. Είναι αυτονόητο ότι η Εκκλησία λαμβάνει θέση σ όλα τα ζητήματα που απασχολούν τον άνθρωπο.  Τα ναρκωτικά και το AIDS δεν είναι τα μόνα που ανησυχούν ή απασχολούν την Εκκλησία.  Οι πόλεμοι, η ηθική διαφθορά, η εκμετάλλευση του ανθρωπίνου σώματος, η πορνεία, η παιδεραστία, η ανεργία, η μόρφωση και η κοινωνική αποκατάσταση των νέων κ.τ.λ. είναι ζητήματα που απασχολούν σε καθημερινό επίπεδο την Εκκλησία.  Σ όλα αυτά δεν μπορεί να μένει αδιάφορη, διότι θα ήτο αντίθετο προς αυτή την φύση της Εκκλησίας.  Χρειάζονται όμως και τα κατάλληλα πρόσωπα που να γνωρίζουν και τον τρόπο ορθής αντιμετώπισης αυτών των προβλημάτων.

 

Ε. Μακαριώτατε, σε ποια φάση βρίσκεται ο διαχριστιανικός διάλογος με την Εκκλησία των Κοπτών;

Α. Ο διάλογος βασικά έχει ολοκληρωθεί.  Οι διαφορές έχουν συζητηθεί και οι Κόπτες αποδέχονται πλέον τις δύο φύσεις του Χριστού, την θεία και την ανθρωπίνη.  Δεν έχει πραγματοποιηθεί μυστηριακή ένωση και κοινωνία. Αυτό θα πραγματοποιηθεί, όταν και όποτε το θελήσει ο Άγιος Θεός.  Πάντως οι σχέσεις των δύο Εκκλησιών είναι φιλικές και άριστες.

 

Ε. Σε 300 ημέρες, Μακαριώτατε, η ανθρωπότητα αποχαιρετά το 20ο αιώνα και εισέρχεται στον αιώνα της τρίτης χιλιετίας.  Ποιος είναι ο προγραμματισμός του Πατριαρχείου όσον αφορά τις  δραστηριότητες του στην Μαύρη ήπειρο;

Α. Το Ορθόδοξο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας θα συνεχίσει την πορεία της ειρήνης, της αγάπης και του ευαγγελισμού στην Μαύρη Ήπειρο.  Από το 40 μ.Χ. μέχρι σήμερα, δίδει την  μαρτυρία της εις Χριστό πίστη και καλεί όλους τους λαούς να αποδεχθούν το Χριστιανικό μήνυμα περί σωτηρίας.  Τίποτε δεν θα αλλάξει κατά τη τρίτη χιλιετία του χριστιανισμού για την Αλεξανδρινή Εκκλησία.  Θα συνεχίσουμε το έργο που άρχισε ο Ευαγγελιστής Μάρκος στην Αλεξάνδρεια, και θα  το εξαπλώσουμε, όσο τούτο είναι δυνατόν, σ όλα τα μήκη και πλάτη της Αφρικανικής γης.  Το έργο του ευαγγελισμού των εθνών αποτελεί έργο του Πατριαρχείου. Επίσης ενθαρρύνομε και θα ενθαρρύνουμε τους Έλληνες να μη εγκαταλείπουν αυτή την ωραία Ήπειρο.  Ο Ελληνισμός είναι συνδεδεμένος με την Αφρική από αρχαιοτάτους χρόνους.  Δεν πρέπει να μας σκιάζουν και φοβίζουν οι πολιτικές αλλαγές που πραγματοποιούνται στο χώρο αυτό.  Όλα αυτά είναι μέσα στη ζωή.  Εξ άλλου, οι Έλληνες είναι αγαπητοί στους ιθαγενείς, διότι ουδέποτε στην ιστορία της Μαύρης Ηπείρου υπήρξαν αποικιοκράτες.  Ως δε Εκκλησία μεταφέρομε γνήσια το μήνυμα του Θεανθρώπου προς στις χώρες τους.  Αυτό το γνωρίζουν και γι αυτό το αποδέχονται ελεύθερα και με πίστη.

 

Ε. Ποιά είναι τα προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζει η τοπική σας Εκκλησία και πώς πιστεύετε ότι αυτά θα ξεπεραστούν;

Α. Με τη συρρίκνωση του Ελληνισμού της Αιγύπτου προβλήθηκαν δύο ειδών προβλήματα: έμψυχο και υλικό.  Παλιότερα, το Πατριαρχείο επάνδρωνε όχι μόνον τους ναούς εντός της Αιγύπτου, αλλά κάλυπτε τις ανάγκες όλης της Αφρικανικής Ηπείρου από το ποίμνιο του.  Σήμερα, ευτυχώς που η Εκκλησία της Ελλάδος και της Κύπρου αποσπούν ιερείς και καλύπτονται οι εφημεριακές θέσεις.  Ως προς το υλικό πρόβλημα, είναι γνωστό.  Άλλοτε στην Αλεξάνδρεια και μόνον υπήρχαν 120.000 Έλληνες, οι οποίοι ενίσχυαν οικονομικώς το Πατριαρχείο.  Τότε, δεν είχε ανάγκη να ζητάει βοήθεια από την Ελληνική Κυβέρνηση.  Σήμερα, δυστυχώς, έμειναν πολύ ολίγοι Έλληνες στην ιστορική πόλη του Αλεξάνδρου και εξ ανάγκης απευθυνόμεθα για οικονομική συμπαράσταση προς τις Κυβερνήσεις της Ελλάδος. Ευελπιστούμε, ότι μία μέρα να ορθοποδήσουμε και ότι τα οικονομικά του Πατριαρχείου θα καλυτερεύσουν.  Χρειάζεται σωστή διαχείριση.  Διότι τα χρήματα του Πατριαρχείου δεν είναι προσωπικά δικά μας, αλλά της Εκκλησίας.  Εμείς είμεθα απλοί διαχειριστές της περιουσίας αυτής, την οποία επιδιώκουμε να αυξήσουμε προς όφελος του Πατριαρχείου.  Αυτό, βέβαια, ανήκει στο μακροχρόνιο πρόγραμμα, που με την βοήθεια του Θεού, ελπίζομε ότι θα πραγματοποιήσουμε με την βοήθεια και συμπαράσταση όλων εκείνων που αγαπούν το Πατριαρχείο του Αποστόλου Μάρκου.

 

Ε. Είστε ικανοποιημένος από την Ελληνική πολιτεία εις ότι αφορά την εκ μέρους της ενίσχυση;

Α. Η Ελληνική πολιτεία πάντοτε υπήρξε ο άμεσος βοηθός και συμπαραστάτης του Ελληνορθοδόξου Πατριαρχείου Αλεξανδρείας.  Οι σχέσεις υπήρξαν πάντοτε φιλικές και αυτή την γραμμή θα ακολουθήσουμε και εμείς σήμερα και στο άμεσον μέλλον.  Η εκάστοτε Ελληνική Κυβέρνηση βοηθά το έργο του Πατριαρχείου και προσπαθεί με κάθε τρόπο να καλύψει μερικές υλικές ανάγκες του.  Η παρουσία στην ενθρόνισή μου, εξ άλλου, του Εξοχωτάτου Προέδρου της Ελλάδος κ. Κ. Στεφανόπουλου και τόσων άλλων πολιτικών, μετά την εκλογή μου στον Πατριαρχικό Θρόνο, τι άλλο δείχνει παρά το άμεσον ενδιαφέρον και την αμέριστο συμπαράσταση της Ελλάδος προς το ιστορικό και θρησκευτικό θεσμό του Αλεξανδρινού Θρόνου.

 

Ε. Ποιοι πιστεύετε ότι είναι οι παράγοντες εκείνοι οι οποίοι θα μπορέσουν να συμβάλουν στην λειψανδρία του Πατριαρχείου και τι σχεδιάζετε εσείς;

Α. Δόξα τω Θεώ, από την ημέρα της εκλογής και της ενθρονίσεώς μου ως Προκαθημένου της Αλεξανδρινής Εκκλησίας, δεν έχομε να αντιμετωπίσουμε μεγάλα προβλήματα ως προς την πλήρωση των κενών εφημεριακών θέσεων.  Ήδη με την βοήθεια του Θεού όλες σχεδόν οι εφημεριακές θέσεις έχουν καλυφθεί. Χρειάζονται όμως κι άλλοι, διότι το Πατριαρχείο καλύπτει μεγάλες εκτάσεις και υπάρχουν τα έκτακτα περιστατικά.  Ιδίως εδώ στο κέντρο χρειάζονται κληρικοί που διακρίνονται για το χριστιανικό τους ήθος και την εκκλησιαστική τους συνείδηση.  Πρέπει να είναι άνθρωποι του καθήκοντος και να αγαπούν τον Θεό και τον συνάνθρωπό τους.

 

Ε. Ο προκάτοχος σας, Μακαριώτατε, είχε αρχίσει κάποιους διαλόγους με τους Μουσουλμάνους για προσέγγιση.  Εσείς είστε διατεθειμένος να τους συνεχίσετε και τι πιστεύετε ότι μπορεί να κερδίσει η Ορθοδοξία από αυτούς;

Α. Η Ορθοδοξία είναι η κατ εξοχή Εκκλησία του διαλόγου.  Δεν φοβείται τον διάλογο.  Επιδιώκει να γνωρίσει τις απόψεις των άλλων, χριστιανών και μη, και την ιδία στιγμή να προβάλλει την ορθή διδασκαλία του Θεανθρώπου Σωτήρα και Λυτρωτή. Προσωπικώς, ως Προκαθήμενος του Παλαιφάτου Αλεξανδρινού Θρόνου, θέλω τον διάλογο με τον κάθε συνάνθρωπό μου, είτε χριστιανός είναι, είτε μουσουλμάνος, είτε άθεος.  Και γιατί να μη υπάρχει διάλογος; Όταν ο άνθρωπος διαλέγεται, τότε γνωρίζει καλλίτερα εκείνον με τον οποίον συζητά.  Εάν η Ορθόδοξος Εκκλησία διαλέγεται με το Ισλάμ, θα γνωρίσει καλλίτερα τις θέσεις, τις ιδέες, τις διδασκαλίες και τις παραδόσεις αυτού του υπέροχου Αραβικού κόσμου. Μεταξύ Χριστιανισμού και Ισλάμ υπάρχουν τεράστιες θρησκευτικές διαφορές, που δεν γεφυρώνονται.  Αλλά, αυτό δεν πρέπει να γίνει αφορμή να μη πλησιάζει ο ένας τον άλλον.  Ο φανατισμός σε καμμία περίπτωση δεν ωφέλησε καμμία θρησκεία και ιδιαίτερα τον άνθρωπο. Εμείς, ως Ορθόδοξοι, οφείλομε να μαρτυρούμε την αλήθεια του ευαγγελικού μηνύματος σ όλα τα έθνη.  Ένας σωστός διάλογος μεταξύ των δύο μεγάλων αυτών Θρησκειών μόνον καλό μπορεί να επιφέρει. Διότι, θα γνωρίσουμε καλλίτερα ο ένας τον άλλο.  Εμείς δεν έχομε να χάσουμε τίποτα.  Ας ενθυμηθούμε τι έλεγε ο Απόστολος των εθνών Παύλος:  Εμοί γαρ το ζην Χριστός και το αποθανείν κέρδος (Φιλιπ. 1:21).