11th International Conference of Bose (Greek)

11o Διεθνές Οικουμενικό Συνέδριο Bose

Bose, Magnano, Ιταλία ( 14 – 20 Σεπτεμβρίου 2003)

Υπό του Θεοφιλ. Επισκόπου Νειλουπόλεως Γεωργίου

Ήταν μεγάλη τιμή και ευλογία για μένα να εκπροσωπήσω την Α.Θ.Μ. τον Πάπα και Πατριάρχη Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Πέτρο Ζ΄ στο 11ο Διεθνές Οικουμενικό Συνέδριο που οργάνωσε η Μοναστική Κοινότητα του Bose στο Magnano της Ιταλίας από τις 14 μέχρι και τις 20 Σεπτεμβρίου ε.ε. Το συνέδριο απαρτιζόταν από δύο μέρη. Το πρώτο, είχε ως θέμα ‘Η έρημος της Γάζης: Βαρσανούφιος, Ιωάννης και Δωρόθεος’ και το δεύτερο ‘Η Σύνοδος της Ρωσικής Ορθοδόξου Εκκλησίας 1917-1918’. Στο συνέδριο εκπροσωπήθηκαν όλες σχεδόν οι Ορθόδοξες Εκκλησίες και οι μεγάλες θεολογικές προσωπικότητες της Δύσης.
 

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο εκπροσώπησαν ο Σεβ. Μητροπολίτης Συληβρίας Αιμιλιανός και ο Θεοφιλ. Επίσκοπος Διοκλείας Κάλλιστος Ware. Το Πατριαρχείο Αντιοχείας οι Σεβ. Μητροπολίτες Βηρυτού Ηλίας και Όρους Λιβάνου Γεώργιος καθώς και ο Θεοφιλ. Επίσκοπος Hosn  Ιωάννης Yazigi, Διευθυντής της Μπαλαμάντιου Θεολογικής Σχολής Λιβάνου. Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων ο Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτης Θεόκτιστος Σάμιος, Έξαρχος του Παναγίου Τάφου στην Αθήνα και ο Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής Αθηνών Σπυρίδων Κοντογιάννης. Το Πατριαρχείο Μόσχας οι Θεοφιλ. Επίσκοποι Dmitrov Αλέξανδρος, Korsun Ιννοκέντιος, Sergievo Βασίλειος και Βιέννης Ιλαρίων. Το Πατριαρχείο Σερβίας ο Πανιερώτατος Επίσκοπος Μπάτσκας Ειρηναίος. Το Πατριαρχείο Ρουμανίας ο Σεβ. Μητροπολίτης Γερμανίας Σεραφείμ και οι Θεοφιλ. Επίσκοποι Brasov Σοφιανός και Giula Σωφρόνιος. Το Πατριαρχείο Βουλγαρίας ο Θεοφιλ. Επίσκοπος Vidin Δομετιανός. Τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών εκπροσώπησε ο Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτης Ιάκωβος Μπιζαούρτης, Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Ασωμάτων Πετράκη και Διευθυντής του Γραφείου Προσωπικού της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών συνοδευόμενος από τους Αρχιμανδρίτες Νεκτάριο Τσολίδη και Νύφων Βιντζηλέων καθώς και τον Μοναχό Γεώργιο. Παρών ήταν και ο Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού Ιγνάτιος. Τον Σεβ. Μητροπολίτη Ιταλίας Γεννάδιο εκπροσώπησε ο Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτης Αθηναγόρας Fasiolo. Παρόντες ήταν Μοναχοί από τις Ιερές Μονές  Αγίας Αικατερίνης Σινά, Προφήτου Ηλιού Πρεβέζης και Μοναχές της Ιεράς Μονής Μεταμορφώσεως του Σωτήρος και Αγίας Βαρβάρας Montaner di Sarmede, καθώς και Μοναχοί από την Σερβία, Βουλγαρία, Καλαβρία και Πάτμο. Από πλευράς Ορθόδοξων Θεολογικών Σχολών ήταν οι Καθηγητές Κωνσταντίνος Σκουτέρης, Κοσμήτωρ της Θεολογικής Σχολής Αθηνών, Γεώργιος Μαρτζέλος, Αντώνιος Ταχιάος και John Chryssavgis.
 

Την Ρωμαιοκαθολική Εκκλησίας εκπροσώπησαν ο Καρδινάλιος Achille Silvestrini, πρώην Πρόεδρος του Ποντιφικού Συμβουλίου για τις Ανατολικές Εκκλησίες, ο π. Ελευθέριος Fortino, του Ποντιφικού Συμβουλίου για την προώθηση της ενότητας των εκκλησιών, ο Αρχιεπίσκοπος Antonio Mennini, Αποστολικός Νούντσιος στην Ρωσία, Επίσκοποι της περιοχής, Μοναχοί και Μοναχές από την Ιταλία και άλλες Ευρωπαϊκές χώρες καθώς και Θεολόγοι όπως ο Andre Louf, Michel Van Paryw, Martin Neyt, Antonio Rigo κ.α. Επίσης εκπροσωπήθηκαν η Αρμενική Ορθόδοξη Εκκλησία, η Αγγλικανική Εκκλησία, οι Θεολογικές Σχολές Βελιγραδίου, Μίνσκ, Μόσχας, Μπακάου, Σόφιας, Αγίας Πετρούπολης, Αγίου Σεργίου Παρισίων κ.α. Τέλος εκπροσωπήθηκε ο ‘Σύνδεσμος’ και το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών.

Την Κυριακή το πρωί, 14 Σεπτεμβρίου ε.ε. και ώρα 7 π.μ. στο Καθολικό της Μονής τελέστηκε Ορθόδοξη Θεία Λειτουργία ιερουργούντος του π. Αθηναγόρα Fasiolo. Μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας τελέστηκε η ακολουθία της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού. Γύρω στις 9.30 το πρωί κηρύχθηκε η έναρξη του συμποσίου με χαιρετισμό του Προϊσταμένου της Ιεράς Μονής Bose π. Enzo Bianchi. Ακολούθησε μήνυμα του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, το οποίο διάβασε ο Μητροπολίτης Σηλυβρίας. Χαιρετισμό απηύθυνε και ο Δήμαρχος της περιοχής κ. Enzo Ghico. Στην συνέχεια παρουσιάστηκαν οι δύο πρώτες εισηγήσεις γενικής εισαγωγής. Στην έναρξη της απογευματινής συνεδρίας ο υπογράφων διάβασε το μήνυμα του Πατριάρχου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής, το οποίο είχε ως εξής:

Αριθμ. Πρωτ. 627

Αγαπητοί Σύνεδροι,

Ο μοναχισμός απότελεί, ως γνωστόν, αρχαιότατον και σημαντικότατον εκκλησιαστικόν θεσμόν, ο οποίος συνεισέφερε μεν εις το ευρύτερον εκκλησιαστικόν σώμα διά της αναδείξεως πλειάδος οσίων ασκητών και αναχωρητών εγκρατευτών, παρείχε δε και συνεχίζει να προσφέρει την μαρτυρία της των εσχάτων επί γης προσδοκωμένης Βασιλείας του Θεού.

Η εσχατολογική εμπειρία των μοναχών αποτυπώνεται εις τα πλήρους πνευματικότητος ακτινοβολούντα έργα των, τα οποία εντάσσονται εις την Νηπτικήν Γραμματείαν και μελετώνται υπό της Νηπτικής Θεολογίας. Διά των όρων τούτων όχι μόνον δηλούνται το τε εσωτερικόν περιοχόμενον και τα πολλαπλώς εκφραζόμενα εις διαφόρους περιστάσεις αποτελέσματα της νηφούσης μοναχικής καρδίας, αλλά κυρίως παρέχονται σημαντικαί πληροφορίαι περί των μεθόδων και των τρόπων ανυψώσεως εις την εν λόγω κατάστασιν της νήψεως.

Η διπλή αύτη αξία των νηπτικών κειμένων ανευρίσκεται εις τον μέγιστον βαθμόν και κατά τον πλέον ανάγλυφον τρόπον εις τα έργα των Αγίων Βαρσανουφίου, Ιωάννου και Δωροθέου, εις τους οποίους είναι αφιερωμένον το παρόν Συνέδριον. Είναι δε ήδη γνωστή η απαστράπτουσα λάμψις των Αγίων, των βαθέων πνευματικών διδαγμάτων έργα των και η επίδρασίς των εις τα μοναστικά τάγματα διαφόρων εποχών εις τε την Ανατολήν και την Δύσιν.

Η διαίρεσις της Εκκλησίας συμπαρέσυρε τον μοναχισμόν, καίτοι τα αγιογραφικά και τα αγιοαπατερικά κείμενα των οκτώ πρώτων χριστιανικών αιώνων αποτελούν κοινά σημεία αναφοράς, εκ της μελέτης των οποίων τούτο μεν προάγεται το αμοιβαίως ποθητόν όραμα της ενότητος, τούτο δε εμπλουτίζεται η αυτοσυνειδησία της μιάς και ενιαίας χριστιανικής πίστεως.

Πράγματι, τα μοναστικά κείμενα και κυρίως τα νηπτικά συντελούν δυναμικώς, ώστε τα ανωτέρω μνημονευθέντα και εφαπτόμενα αμοιβαίως αιτήματα να προωθούνται έτι περισσότερον και βαθύτερον, διότι η αλήθεια, μολονότι προσεγγίζεται πολλαπλώς, παρμένει μία και αδιαίρετος υποστασιαζομένη εις το θεανδρικόν πρόσωπον του Ιησού Χριστού.   

Υπό την έννοιαν αυτήν, μέγας αριθμός Αγίων Πατέρων από του Αγίου Αθανασίου του Μεγάλου (Δ΄ αι.) έως του Αγίου Νεκταρίου Επισκόπου Πενταπόλεως του Θαυματουργού (Κ΄ αι.) ήντλησαν εκ του μαναχισμού δυνάμεις, τας οποίας έθεσαν διά του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας εις την διακονίαν της Εκκλησίας και του κόσμου. Άλλωστε, το καθ’ ημάς Πατριαρχείον Αλεξανδρείας εγκαυχάται εν Κυρίω, διότι ο μοναχισμός εγεννήθη και ηνδρώθη εις τα όρια της πνευματικής του δικαιοδοσίας, εκ της οποίας και ηπλώθη εις όλον τον χριστιανικόν κόσμον.

Φορείς και διάδοχοι τοιαύτης λαμπράς μοναχικής και εκκλησιαστικής παραδόσεως, από της Αποστολικής Καθέδρας του Αγίου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Μάρκου και της Μεγάλης Πόλεως Αλεξανδρείας Πατριαρχικώς επευλογούμεν το προκείμενον Συνέδριον το αφιερωμένον εις τους Αγίους Βαρσανούφιον, Ιωάννην και Δωρόθεον, ευχόμενοι την κατά πάντα επιτυχή έκβασιν των προσδοκιών των τε οργανωτών, των ομιλητών, των συνέδρων και πάντων των μοναστών της φιλέρευνης ταύτης Ιεράς μονής.

Αναμένοντες δε μετά μεγάλου ενδιαφέροντος τα συμπεράσματα και τα πρακτικά αυτού και επικαλούμενοι επί πάντας υμάς την πλουσίαν Χάριν και το άπειρον Έλεος του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού διά πρεσβειών των αοράτως εκεί παρευσικομένων και τιμωμένων Αγίων Βαρσανουφίου, Ιωάννου και Δωροθέου, απονέμομεν εις πάντας την ολόθυμον πατρικήν και Πατριαρχικήν ημών ευλογίαν.

Διάπυρος προς Θεόν ευχέτης

+ ο Αλεξανδρείας Πέτρος

Εν τη Μεγάλη Πόλει της Αλεξανδρείας

Τη 4η Σεπεμβρίου 2003                                 

Ακολούθησε μήνυμα του οικείου Λατίνου Επισκόπου από τον Επίσκοπο της Ivrea Miglio Arrigo και τρεις εισηγήσεις. Μετά το βραδινό γεύμα, στην αίθουσα διαλέξεων, τα μέλη της μοναστικής κοινότητας του Bose παρουσίασαν το ιστορικό ιδρύσεως της κοινότητας καθώς και το σημερινό της έργο.

Την δεύτερη ημέρα του συμποσίου διαβάστηκαν μηνύματα των Πατριαρχών Αντιοχείας, Ιεροσολύμων και Σερβίας και παρουσιάστηκαν πέντε εισηγήσεις με θέμα τους Αγίους Βαρσανούφιο και Ιωάννη. Μεταξύ των εισηγήσεων ήταν και αυτή του Επισκόπου Διοκλείας Καλλίστου Ware με τίτλο ‘Βίος και χάρις, ο ασκητικός αγώνας’. Το μεσημέρι οι παρακολουθήσαντες το συμπόσιο ξεναγήθηκαν στα εργαστήρια αγιογραφίας, κεραμικής, ξυλουργικής και παραγωγής σπιτικών τροφίμων της μοναστικής κοινότητας και θαύμασαν την οργάνωση και την ποιότητα παραγωγής.

Την Τρίτη 16 Σεπτεμβρίου ε.ε. ο υπογράφων προήδρευσε της πρωινής συνεδρίας κατά την διάρκεια της οποίας διαβάστηκε το μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος και του Μητροπολίτου Ιταλίας.  Χαιρετισμό απηύθυνε ο Μητροπολίτης Δημητριάδος ενώ ακολούθησαν τρεις νέες εισηγήσεις με θέμα τον Αββά Δωρόθεο και τους επιγενόμενους των Πατέρων της Γάζης. Ήταν μεγάλη τιμή για μένα να παρουσιάσω στο βήμα τον σεβαστό καθηγητή μου Κωνσταντίνο Σκουτέρη, ο οποίος και παρουσίασε εισήγηση με τίτλο ‘Αντιστροφή στον Θεό και κοινωνία, η αλληγορία του κύκλου’. Οι δύο άλλοι ομιλητές ήταν ο Αρχιμανδρίτης Σάββας Δημητρέας, Ιεροκήρυκας της Ιεράς Μητροπόλεως Νικοπόλεως και Πρεβέζης, με τίτλο εισηγήσεως ‘ο Αββάς Δωρόθεος διδάσκαλος της προσευχής’, και ο Antonio Riga, Καθηγητής του Πανεπιστημίου Βενετίας με τίτλο εισηγήσεως ‘Η επίδραση των Πατέρων της Γάζης στο πλαίσιο του ελληνικού κόσμου’. Κατά την διάρκεια της συνεδρίας αναχώρησε ο Επίσκοπος Μπάτσκας Ειρηναίος, ο οποίος και απηύθυνε σύντομο χαιρετισμό. Μετά το τέλος των εισηγήσεων ακολούθησε συζήτηση και έγιναν διάφορες παρεμβάσεις.

Το μεσημέρι ο υπογράφων προσκλήθηκε να συνφάγει μαζί με τον Fr. Enzo Bianchi. Στην ίδια τράπεζα συμπροσκεκλημένοι ήταν ο Μητροπολίτης Δημητριάδος και οι εκπρόσωποι του Αρχιεπισκόπου Αθηνών. Κατά την διάρκεια του γεύματος ο Fr. Enzo αναφέρθηκε στην σημερινή κατάσταση του διαλόγου μεταξύ Ορθοδόξων και Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας καθώς και στις καλές σχέσεις που διέπουν την μοναστική κοινότητα Bose με τις Ορθόδοξες Εκκλησίες. Ευχήθηκε δε, οι σχέσεις αυτές να συνεχιστούν και στο μέλλον για το καλό του Χριστιανισμού και την δόξα του Ιησού Χριστού. Ο Fr. Enzo αναφέρθηκε στην συμβολή της Εκκλησίας Αλεξανδρείας στον Ορθόδοξο κόσμο και μεταξύ άλλων τόνισε ότι ο Πατριάρχης Παρθένιος ήταν ο Πατριάρχης των συνεδρίων και διαλόγων ενώ ο Πατριάρχης Πέτρος είναι ο Πατριάρχης των έργων. Εκ μέρους του Πατριάρχη ο υπογράφων προσέφερε στον Fr. Enzo ξυλόγλυπτο σταυρό αιγυπτιακής τέχνης.

Της απογευματινής συνεδριάσεως προήδρευσε ο καθηγητής Σπυρίδων Κοντογιάννης. Κατά την διάρκεια της συνεδριάσεως απηύθυνε χαιρετισμό ο πρώην Επίσκοπος της Biella Giustetti Massimo. Μετά την ολοκλήρωση των εισηγήσεων ακολούθησε συζήτηση στρογγυλής τραπέζης και οι εργασίες του πρώτου μέρους του συμποσίου ολοκληρώθηκαν με χαιρετισμό του Fr. Enzo Bianchi και ευχαριστίες για τη μεγάλη συμμετοχή Ορθοδόξων στο συμπόσιο. Μετά το δείπνο ακολούθησε δεξίωση στον υπαίθριο χώρο της Μονής κατά την διάρκεια της οποίας οι σύνεδροι είχαν την ευκαιρία να συνομιλήσουν με τα μέλη της μοναστικής κοινότητας του Bose.

Την Τετάρτη 17 Σεπτεμβρίου ε.ε. όλοι οι σύνεδροι πραγματοποίησαν εκδρομή στο Μιλάνο. Πρώτος σταθμός η Βασιλική του Αγίου Αμβροσίου,  όπου μας υποδέχτηκε ο Επίσκοπος προϊστάμενος του Ναού. Ακολούθησε ξενάγηση και προσκύνημα του σκηνώματος του Αγίου. Μπροστά στην γυάλινη λάρνακα όπου φυλάσσεται το σκήνωμα του Αγίου Αμβροσίου Επισκόπου Μεδιολάνων, ψάλαμε δέηση και τα τροπάρια του Αγίου. Στην συνέχεια πορευτήκαμε στον καθεδρικό Ναό του Μιλάνου. Εκεί, μας υποδέχτηκε ο Επίσκοπος προϊστάμενος του Καθεδρικού, ο οποίος μας ξενάγησε στον χώρο όπου βρίσκεται το βαπτιστήριο στο οποίο βαπτίστηκε ο Άγιος Αμβρόσιος τον 4ο μ.Χ. αιώνα. Το μεσημέρι παρετέθη τράπεζα στο καθολικό σεμινάριο της Μητροπόλεως Μιλάνου ενώ το απόγευμα αφέθηκε ελεύθερο για περιήγηση στην πόλη. Αργά το βράδυ επιστρέψαμε στο Bose.
 

Την Πέμπτη το πρωί ξεκίνησε το δεύτερο μέρος του συνεδρίου το οποίο ήταν αφιερωμένο στην Ρωσική Εκκλησία και με θέμα ‘Η Σύνοδος της Μόσχας 1917 – 1918’. Κατά την απογευματινή συνεδρία της ιδίας ημέρας ο υπογράφων απηύθυνε προς τους συνέδρους χαιρετισμό του Μακαριωτάτου Πατριάρχου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Πέτρου Ζ΄. Το μήνυμα είχε ως εξής: ‘Αγαπητέ πατέρα Enzo,
Σεβασμιώτατοι Αρχιερείς, αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί, είναι μεγάλη τιμή για μένα να εκπροσωπώ σε αυτό το συνέδριο την Α.Θ.Μ. τον Πάπα και Πατριάρχη Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Πέτρο Ζ΄,  διάδοχο του Αγίου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Μάρκου. Ο Μακαριώτατος μου ζήτησε να μεταφέρω σε όλους εσάς την πατριαρχική του ευλογία και αγάπη και να ευχηθώ το συνέδριο αυτό να έχει την ίδια επιτυχία με αυτό που ήταν αφιερωμένο στους Πατέρες της ερήμου της Γάζης προς δόξαν του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και της Εκκλησίας Του’.

Κατά την διάρκεια του συνεδρίου χαιρετισμούς απηύθυναν και οι εκπρόσωποι των άλλων εκκλησιών.  Την έναρξη και την λήξη του συνεδρίου κήρυξε ο Ηγούμενος της μοναστικής κοινότητας του Bose Fr. Enzo Bianchi.

Το Σάββατο, μετά την λήξη του συνεδρίου ο υπογράφων αναχώρησε από το Bose με προορισμό την Αλεξάνδρεια.

Θα ήταν παράλειψη να μην αναφέρω ότι καθ’ όλη την διάρκεια του συνεδρίου τελούνταν καθημερινές ακολουθίες του Όρθρου και του Εσπερινού.