6th Anniversary of H.B. Petros as Pope & Patriarch of Alexandria & All - 21/02/03

ΕΙΔΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ ΕΚΛΟΓΗΣ ΤΗΣ Α.Θ.Μ. ΤΟΥ ΠΑΠΑ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΑΦΡΙΚΗΣ κ.κ. ΠΕΤΡΟΥ Ζ’

Του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ιωαννουπόλεως Σεραφείμ Κυκκώτη

Πέρασαν κιόλας έξι ολόκληρα χρόνια από την ημέρα της επάξιας εκλογής του Μακαριωτάτου Πάπα και Πατριάρχου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Πέτρου Ζ’ στον Αλεξανδρινό θρόνο κι αυτό γίνεται αφορμή να αγγίξουμε πτυχές του πολύπλευρου ποιμαντικού έργου του Αλεξανδρινού Προκαθημένου έτσι ώστε, κλήρος και λαός, που συνέβαλαν με τις προσευχές τους και την ψήφον τους στην εκλογή του 115ου διαδόχου του αγίου ενδόξου αποστόλου και Ευαγγελιστού Μάρκου να αισθάνονται ότι πράγματι κατέστησαν θεία όργανα της Πρόνοιας του Θεού. Όπως εύστοχα αναφέρει ο Παναγιώτατος Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολαμαίος «η χάρις του Κυρίου ανύψωσε τον Μακαριώτατον Πατριάρχη Πέτρον εις τον ιστορικόν θρόνον, τον οποίον εκλέϊσε χορεία λαμπρά Πατριαρχών, από του αγίου Μάρκου του Ευαγγελιστού, του Μεγάλου Αθανασίου και του αγίου Κυρίλλου....Εις την έδρα του Αλεξανδρινού Θρόνου λειτούργησε η πρώτη Θεολογική Σχολή εις την ιστορία του Χριστιανισμού και μετεφράσθη εις την Ελληνικήν η Παλαιά Διαθήκη. Επιπλέον και τον υπολογισμόν της ημερομηνίας του Πάσχα εις τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας ανέθηκε η Οικουμένη» (Πάνταινος 14, 1997, σελ.22)

Έχοντας συνείδηση της υψηλής αποστολής του ο νέος Προκαθήμενος της Αλεξανδρινής Εκκλησίας συνεχίζοντας επάξια το αξιόλογον έργο των μακαριστών Πατριαρχών προκατόχων του Νικολάου και Παρθενίου, με τη βοήθεια του Θεού και των Μελών της Ιεράς Συνόδου προχώρησε στην προώθηση άξιων στελεχών στο Κέντρο του Πατριαρχείου και στις Μητροπόλεις του Θρόνου. Μετά από έξι έτη γόνιμης Πατριαρχείας οι κληρικοί του Πατριαρχείου μας διπλασιάσθησαν. Ανάμεσα σ’ αυτούς δεκαεπτά νέοι Αρχιερείς και διακόσιοι νέοι ιθαγενείς ιερείς. Για την καλύτερη εκκλησιαστική διοίκηση της απέραντης Αφρικανικής Ηπείρου με πρόταση του Αλεξανδρινού Προκαθημένου εδημιουργήθησαν νέες Μητροπόλεις και νέες Ιεραποστολικές Επισκοπές. Για δεκατρείς Μητροπόλεις από τις δεκαπέντε και πέντε Επισκοπές με πρόταση του Αλεξανδρινού Προκαθημένου ανέλαβαν νέοι Αρχιερείς. Ο λόγος του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Χριστοδούλου αποδείχθηκε προφητικός «η ανάδειξις της πεφωτισμένης  προσωπικότητος του Μακαριωτάτου Πατριάρχου κ. Πέτρου εις την καθέδραν του Αποστόλου Μάρκου, φωτοδοτεί τον πνευματικόν φάρον της Αλεξανδρείας να μεταλαμπαδεύσει το ‘φως Χριστού’ και της Ορθοδοξίας εις την πολυπαθή Αφρικανικήν Ήπειρον» (Πάνταινος 25, 1999, σελ. 10).

Περισσότεροι από χίλιοι λαϊκοί ιθαγενείς κατηχητές από τον τοπικό πληθυσμό από διάφορες φυλές της Αφρικανικής Ηπείρου εστρατολογήθησαν διά τον πνευματικό αγώνα της κατηχήσεως των Αφρικανών. Η ευαισθησία του Αλεξανδρινού Προκαθημένου για την στήριξη της Ορθόδοξης Ιεραποστολής αποτέλεσε βασική προτεραιότητα του έργου του. Αναλαμβάνοντας ο ίδιος προσωπικά την Προεδρία της Πατριαρχικής Σχολής της Ναϊρόμπι «Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Μακάριος Γ’» και διορίζοντας νέον Γενικόν Διευθυντή κι ενισχύοντας την με νέους κατηρτισμένους καθηγητές δημιούργησε τις απαραίτητες προϋποθέσεις διά την προετοιμασία υπεύθυνων κληρικών και λαϊκών κατηχητών. Μάλιστα με προσωπική του παρέμβαση κατάφερε για πρώτη φορά στην ιστορία της Σχολής να τύχει αναγνωρίσεως εκ μέρους του Υπουργείου Παιδείας της Ελλάδος ως ισοτίμου των αντιστοίχων Ανωτέρων Εκκλησιαστικών Σχολών της Ελλάδος. Επίσης για πρώτη φορά με εισφορά του Ωνάσειου Ιδρύματος ενισχύθηκε η Βιβλιοθήκη της Σχολής με όλες τις αγγλόφωνες εκδόσεις της Ορθοδόξου Θεολογίας.

Το φως της ευθύνης του Αλεξανδρινού Φάρου ξαπλώνεται παντού με την φωτισμένη μορφή του Αλεξανδρινού Προκαθημένου και των συνεργατών του. Η Ορθοδοξία ακολουθεί τη δική της πορεία στην Αφρική χωρίς όμως να λησμονεί πλέον το Πατριαρχείο μας και την ευθύνη του για την ειρηνική συνύπαρξη των λαών που όταν απουσιάζει ζούμε τραγωδίες, όπως εκείνη της καταρρεύσεως των πύργων της Αμερικής. Στη Γενική Συνέλευση των Εκκλησιών στο Χαράρε, όπου ο Αλεξανδρινός Προκαθήμενος προϊσταται Διορθόδοξης Θείας Λειτουργίας διακηρύσσει με σαφήνεια ότι «η Ορθοδοξία εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια δίδει τη μαρτυρία της υπάρξεως της στη Μαύρη Ήπειρο και θα συνεχίσει να μαρτυρεί την ανόθευτη και γνήσια Χριστιανική πίστη του Χριστού και των αγίων Αποστόλων μέχρι της συντελείας των αιώνων. Η Ορθόδοξη Εκκλησία στα πλαίσια των Θεολογικών Διαλόγων με τις άλλες χριστιανικές Ομολογίες δεν αναζητά να ανεύρει την Αλήθεια, διότι την κατέχει, αλλά μαρτυρεί την Αποστολική Παράδοση και Διδασκαλία σ’ όλους εκείνους που με γνήσια διάθεση αναζητούν να ανεύρουν τις ρίζες της ορθής Χριστιανικής πίστεως...Το Πατριαρχείο του Αποστόλου και Ευαγγελιστού Μάρκου μπροστά στην ανατολή του 21ου αιώνα, θα συνεχίσει με την ίδια προθυμία και ιερό ζήλο να δίνει την μαρτυρία της Χριστιανικής Αλήθειας στα διάφορα Έθνη ως στοργική Μητέρα, θα σκύβει επάνω στο πονεμένο άνθρωπο ως Ιατρός, θα ιατρεύει την καταπληγωμένη από την αμαρτία ψυχή και ως Λιμένας ασφαλής, θα δέχεται στους σωτήριους κόλπους της όλους εκείνους που αναζητούν το θείο Έλεος» (Πάνταινος 25, 1999, σελ 48).

Και πράγματι στην απέραντη Αφρικανική Ήπειρο απλώνεται παντού η επανάσταση της αγάπης. Παντού κτίζονται ναοί, έστω κι αν είναι μικροί και φτωχικοί, παντού κτίζονται σχολεία, μικρές κλινικές κι ορφανοτροφεία. Οργανώνονται συσσίτια για τους φτωχούς, παραχωρούνται υποτροφίες σε άπορα και ορφανά παιδιά. Το χαμόγελο του ορφανού παιδιού κι η ελπίδα της χήρας μητέρας ξαναζωντανεύουν. Η ανταπόκριση των Αδελφών Ορθοδόξων Εκκλησιών και μάλιστα της Ελλάδος, της Κύπρου και της Αμερικής στο κάλεσμα του Αλεξανδρινού Προκαθημένου συγκινεί πολλούς πιστούς που αυθόρμητα σμικρύνοντας τις αποστάσεις με τις προσευχές τους και την εισφοράν τους βρίσκονται μαζί με τους Ιεραπόστουλους του Πατριαρχείου μας στην πρώτη γραμμή της Ιεραποστολής. Νυχθημερόν ο Αλεξανδρινός Προκαθήμενος καθοδηγεί το Ιεραποστολικό έργον με την παρουσία του στις Χώρες της Αφρικής με μαζικές ομαδικές βαπτίσεις, χειροτονίες ιθαγενών κληρικών κι εγκαίνια Ναών και Ιδρυμάτων.

Ταυτόχρονα μετά την επισκευή της Πατριαρχικής Ιεράς Μονής του Αγίου Σάββα με εισφορά της Ιεράς Μονής Κύκκου και τη δημιουργία ενός λαμπρού Μουσείου του Πατριαρχείου στο Κάϊρον με εισφορά του Ιδρύματος Βουδούρη, έχει ξεκινήσει το δύσκολο έργο της ανακατασκευής του Πατριαρχικού Μεγάρου με τη δημιουργία νέων χώρων για τη κάλυψη λειτουργικών αναγκών (αναδιοργάνωση της πλούσιας Βιβλιοθήκης του Πατριαρχείου – χρειάζεται ένα ποσόν της τάξεως των 500.000 δολλαρίων Αμερικής, Μουσείου στην Αλεξάνδρεια – χρειάζεται ένα ποσόν της τάξεως των 600.000 δολλαρίων Αμερικής, Γραφείων, δωματίων κι άλλων αναγκαίων χώρων) για την ομαλή λειτουργία του Πατριαρχείου ως κέντρου που θα συντονίζει γόνιμα την πνευματική του παρουσία τόσο στην Αφρικανική Ήπειρον όσο και στην ευρύτερη Παγκόσμια Κοινωνία. Ταυτόχρονα άρχισε κι η επισκευή του μεγαλύτερου Ορθόδοξου Ναού στην Αφρικανική Ήπειρον, του Ναού του Ευαγγελισμού στην Αλεξάνδρεια με εισφοράν του Ωνάσειου Ιδρύματος,  ως επίσης και του Πατριαρχικού Μεγάρου στο Κάϊρον και του  ιστορικού ιερού Ναού του αγίου Νικολάου κι άλλων ιερών Ναών στην Αίγυπτον. Στις Μητροπόλεις και στις Επισκοπές με την φροντίδα του Αλεξανδρινού Προκαθημένου άρχισαν να κτίζονται και να επιδιορθώνονται Μητροπολιτικά και Επισκοπικά Κτίρια για να ζούν επιτέλους οι Αρχιερείς κι οι κληρικοί του Πατριαρχείου μας με μια αξιοπρέπεια. Η επιδιόρθωση του κελλίου του Αγίου Νεκταρίου κι η λειτουργία του ιερού Παρεκκλησίου του στο Κάϊρον αποτέλεσε επιστέγασμα των προσπαθειών του Αλεξανδρινού Προκαθημένου για να τονισθεί το πνευματικό άγιο παράδειγμα του θαυματουργού αγίου στη ζωή του κλήρου και του λαού. Μέσα στα πλαίσια αυτά με αξιόλογες πρωτοβουλίες του Αλεξανδρινού Προκαθημένου οργανώθησαν ειδικά Συνέδρια και Σεμινάρια με σημαντικές επιστημονικές θεολογικές μελέτες κι επιμελημένες εκδόσεις. Γενικά οι εκδόσεις του Πατριαρχείου κι ειδικά οι εκδόσεις του «Πανταίνου», του «Εκκλησιαστικού Φάρου» και των «Αναλέκτων» αναβαθμίσθησαν.

Η ευαισθησία του Αλεξανδρινού Προκαθημένου διά την Ορθόδοξη Ενότητα αποτελεί ελπίδα για ένα λαμπρόν μέλλον της Ορθοδοξίας στο σύγχρονο κόσμο. Απευθυνόμενος ο Μακαριώτατος Πατριάρχης Αντιοχείας κ. Ιγνάτιος στον Αλεξανδρινό Προκαθήμενο επί τη ευκαιρία της ειρηνικής επισκέψεως του στο Πατριαρχείο Αντιοχείας, τονίζει ότι «η παρουσία του Αλεξανδρινού Προκαθημένου είναι πολύτιμη για όλους. Τους ενισχύει κι αποκαλύπτει το ενδιαφέρον και την αγάπη του Αλεξανδρινού Προκαθημένου για την όλη Εκκλησία» (Πάνταινος 26, 1999, σελ. 74). Αυτό άλλωστε μαρτυρεί  ο Αλεξανδρινός Προκαθήμενος και διά των έργων του και διά των λόγων του «διότι εμείς προσωπικώς ως έναν των κυριοτέρων σκοπών της Πατριαρχείας μας ετάξαμε την τόνωσιν των σχέσεων μετά των Σεπτών τεσσάρων Πρεσβυγενών Πατριαρχείων και των εξ αυτών προελθουσών Αυτοκεφάλων Εκκλησιών, διά την συνεχή διαφύλαξιν της συνοδικότητος, των δεσμών της αγάπης και της παρακαταθήκης της Ορθοδόξου πίστεως» (Πάνταινος 26, 1999, σελ. 76). Όλοι οι Ορθόδοξοι Προκαθήμενοι αναγνωρίζουν την συμβολή αυτή του Αλεξανδρινού Προκαθημένου εις την υπόθεσιν της ενίσχυσης της Ορθόδοξης ενότητας. Ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Χριστόδουλος απευθυνόμενος στον Πατριάρχη Αλεξανδρείας κ. Πέτρον αναφέρει «διαβεβαιούμεν την Υμετέραν Θεοφρούρητον Μακαριότητα περί του αμειώτου σεβασμού, τιμής και αγάπης, ήν τρέφομεν προς το τε Πάνσεπτον Πατριαρχείον Αλεξανδρείας και την Υμετέραν Θειοτάτην Μακαριότητα η ημετέρα Μετριότης και σύμπασα η καθ’ Ελλάδα Αγιωτάτη Εκκλησία του Χριστού, κλήρος και λαός. Συστρατευόμεθα δε παρά το πλευρόν Υμών εις τον κοινόν ημών αγώνα, ίνα εις το ανέσπερον φως της Θεογνωσίας έλθωσιν πάντες οι εν τη Αφρικανική Ηπείρω κατοικούντες λαοί και εις επίγνωσιν της εν Χριστώ αληθείας οδηγηθώσιν προς δόξαν Θεού και κλέος της αμωμήτου ημών πίστεως» (Πάνταινος 26, 1999, σελ. 101). Με το ίδιο πνεύμα ομιλεί κι ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σμολέσκ κ. Κύριλλος ο οποίος απευθυνόμενος στον Αλεξανδρινό Προκαθήμενο αναφέρει «παρακαλώ να μας ευλογήσετε και να προσεύχεστε για την ενότητα της Ορθοδοξίας. Και ως δεύτερος τη τάξει Πατριάρχης, να κάνετε χρήση του τίτλου σας ‘Κριτού της Οικουμένης’, όπου τούτο χρειασθεί. Τον τίτλο αυτόν τον δικαίωσαν οι αιώνες κι η Παράδοση» (Πάνταινος 27, 1999, σελ. 144).

Η συμβολή του Μακαριωτάτου Πατριάρχου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ. Πέτρου στην υπόθεση της ειρήνης είναι σημαντική κι αξιαίπαινη. Πρωτοστατεί τόσο με τις επαφές του με αρχηγούς κρατών όσο και με τη δύναμη του ειρηνικού του λόγου, όπου διακηρύσσει με σαφήνεια ότι «ο πόλεμος στην μακραίωνα ιστορία του ανθρώπου, ουδέποτε έφερε κάποιο αποτέλεσμα. Η επιβολή, διά της βίας, κάποιας φαινομενικής ειρήνης δεν θα φέρει την ειρήνευση των λαών. Ο μόνος τρόπος είναι ο διάλογος και η δικαία πολιτική λύση» (Πάνταινος 27, 1999, σελ. 138). Ήδη πολλές είναι οι επιβραβεύσεις του προσώπου του Μακαριωτάτου Πατριάρχου Αλεξανδρείας από κορυφαία Πανεπιστήμια, Εκκλησίες, Οργανισμούς και Συλλόγους εις αναγνώρισιν της μεγάλης συμβολής του στην υπόθεσιν της συμφιλιώσεως των λαών και την ειρηνικήν τους συνύπαρξη.

Ο Αλεξανδρινός Προκαθήμενος, χωρίς να παύει να συμβάλλει εις την σωστή αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων της Παγκόσμιας Κοινωνίας, όπως είναι το πρόβλημα της φτώχειας, της καταπολεμήσεως της μάστιγας του AIDS, της προστασίας των ανθρωπίνων προβλημάτων και του Περιβάλλοντος είναι πάντοτε ευαίσθητος για το μεγάλο εθνικό θέμα της Μεγαλονήσου Κύπρου. Ο εξοχώτατος Πρόεδρος της Κύπρου κ. Κληρίδης απευθυνόμενος στον Αλεξανδρινό Προκάθημενο αναφέρει «γνωρίζω, ότι όπου κι αν ευρίσκεσθε δεν λησμονάτε το δράμα και τα δίκαια του Κυπριακού Λαού. Γι’ αυτό εξ ονόματος του Λαού μας, σας  ευχαριστώ. Το έργο το οποίο επιτελείτε σε όλη την Αφρικανική Ήπειρο είναι μεγάλο. Μεγάλο και ουσιαστικό, αφού αφορά τον άνθρωπο και την σωτηρία του, την ειρήνη,την δικαιοσύνη, την καταπολέμηση της πείνας, την παιδεία» (Πάνταινος 28, 1999, σελ. 203). Μέσα στα ίδια πλαίσια κινείται κι λόγος του Μακαριωτάτου Πατριάρχου της Ρωσικής Εκκλησίας κ. Αλεξίου ο οποίος απευθυνόμενος στον Αλεξανδρινό Προκαθήμενο αναφέρει τα εξής «εμείς τιμούμε το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και ιδιαίτερα εσάς τον νέον Προκαθήμενον του Αλεξανδρινού Θρόνου για την αναγεννητική πορεία που χαράζετε από την στιγμή της αναρρήσεως σας στο Θρόνο του αγίου ενδόξου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Μάρκου. Η Εκκλησία σας σήμερα επιτελεί μεγάλο ιεραποστολικό έργο σε ολόκληρη την Αφρική, προσφέροντας στους λαούς της την Ορθόδοξη πίστη και τα μηνύματα ειρήνης και αγάπης του Χριστού» (Πάνταινος 28, 1999, σελ. 224).

Όπως τονίζει ο Αλεξανδρινός Προκαθήμενος «το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής, μέσα στην ιστορική του πορεία, πότε ένδοξη και πότε ταπεινή, έδωσε το παρόν και τις καλές του υπηρεσίες στην Ορθοδοξία γενικά και ειδικά στις αδελφές Εκκλησίες, όταν οι περιστάσεις το καλούσαν. Το Πατριαρχείο μας προσέφερε στην Εκκλησία του Χριστού αγίους Μοναχούς, Εκκλησιαστικούς συγγραφείς και μεγάλους Θεολόγους, Πατριάρχας και Επισκόπους, οι οποίοι εστερέωσαν, όπως ο Μέγας Αθανάσιος, τα δόγματα της αμωμήτου πίστεως μας και πρόσφεραν με την μαρτυρία τους ειρήνη και ενότητα, όταν τα αγαθά αυτά εκλονίζοντο από αιρέσεις και εχθρούς της Ορθοδοξίας. Αυτό μαρτυρεί η Ιστορία και η Θεολογία. Σας βεβαιώνω, ότι την πορεία αυτή ακολουθούμε και εμείς σήμερα. Και θα αναλώσουμε τις δυνάμεις μας ‘ει δώσω ύπνον τοις οφθαλμοίς μου και τοις βλεφάροις μου νυσταγμόν και ανάπαυσιν τοις κροτάφοις μου’ αν τούτο χρειασθεί και το απαιτήσουν οι καιροί» (Πάνταινος 27, 1999, σελ. 145).

Η ευαισθησία του Αλεξανδρινού Προκαθημένου διά την προστασία και την στήριξη του Ελληνισμού στην Αφρική αποτελεί μιά άλλη πραγματικότητα που δικαιώνει τον ελληνορθόδοξο χαρακτήρα του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας. Φρόντισε με πολύ αγάπη Έλληνες κληρικοί να εξυπηρετούν τις ελληνικές κοινότητες και διδάσκαλοι να διδάσκουν την ελληνική γλώσσα και τις άλλες αρετές και αξίες του Έθνους.

Παντού και πάντοτε ο Αλεξανδρινός Προκαθήμενος τονίζει ότι όταν θέτουμε στόχους υγιείς που ωφελούν την Εκκλησία και γενικά την ανθρωπότητα, τότε ο Θεός εργάζεται για την πραγματοποίησή τους. Ένας τέτοιος στόχος είναι επιτέλους κι η ετήσια σύναξη των αγίων Προκαθημένων των Ορθοδόξων Εκκλησιών για να διαφυλάξουν την Ορθόδοξη ενότητα και να επιληφθούν σοβαρών προβλημάτων που απειλούν επικίνδυνα την επιβίωση της ανθρωπότητας.